یعنی چه
ترکیبی تأکیدی در زبان فارسی است که به پایینترین، درونیترین و حیاتیترین بخش یک پدیده (مادی یا معنوی) اشاره دارد و معمولاً برای نشان دادن مفهوم «از ریشه و بهطور کامل» یا «استحکام بنیادی» به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت واکه کوتاه روی حرف اول هر دو کلمه یعنی بـِ (bē) در بیخ و بُـ (bo) در بنیاد است که با واو عطف به هم متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «بیخ و بنیاد» به عنوان پاسخ ۹ حرفی برای راهنماهایی مثل «اصل و اساس» یا «ریشه و بن» شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم ترکیبی و تأکیدی از اصطلاحاتی مانند ریشه و شالوده یا اصطلاح «Root and branch» استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی کلمات جذر، اصل و بنیان دقیقترین معادلهای مفهومی برای این ترکیب اصیل فارسی هستند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این واژه نماد استحکام عمیق، حقیقت اصلی و پایداری است. در نقطه مقابل، کندن یا سوختن آن نماد نابودی کامل، فنا شدن مطلق و ریشهکن شدن یک ساختار، فکر یا سلاله است.
جمعبندی و توضیح کامل بیخ و بنیاد
عبارت «بیخ و بنیاد» یکی از اصطلاحات اصیل، ترکیبی و پرکاربرد زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن دو واژه هممعنی برای ایجاد تأکید بیشتر ساخته شده است. واژه «بیخ» ریشه در فارسی میانه و پهلوی دارد و به معنای ریشه گیاه است؛ واژه «بنیاد» نیز از پارسی باستان به معنای پی و اساس میآید. ترکیب این دو با هم، به پایینترین و حیاتیترین بخش یک پدیده اشاره دارد.
این اصطلاح در ادبیات کلاسیک و گفتار روزمره، هم برای توصیف ثبات و استحکام عمیق (مانند پایههای یک حکومت یا اعتقاد) و هم برای توصیف نابودی و ویرانی مطلق (به صورت اصطلاحاتی مثل از بیخ و بنیاد برکندن) به کار میرود و نشاندهنده لایههای پنهان و اصلی یک حقیقت است.