یعنی چه
ملواح در اصل به مرغ، جغد یا وسیلهای گفته میشود که صیاد آن را (معمولاً پایبسته) در میان دام یا تور قرار میدهد تا پرندگان دیگر با دیدن حرکات آن جلب شده و به دام بیفتند. در معنای کنایی و مجازی، به هر شخص یا ابزاری که آلت دست قرار گیرد تا دیگران را فریب دهند یا به مقصودی برسند، ملواح میگویند. همچنین در لغت به معنای انسان یا حیوان لاغر، نحیف، استخوانی و بسیار تشنه نیز آمده است.
تلفظ
این واژه به کسر میم و سکون لام تلفظ میشود: [مِلْـواح]. واژهای عربی و اسم آلت بر وزن مِفعال است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه «ملواح» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «مرغ دامی»، «مرغ صیاد برای فریب مرغان دیگر»، «آلت دست» یا «شخص نحیف و لاغر» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
برای معانی کنایی و اصلی ملواح در انگلیسی از واژه Decoy (ابزار یا پرندهای که برای فریب و کشاندن دیگران به دام استفاده میشود) یا Bait (طعمه) استفاده میشود. برای معنای جسمانی آن، کلماتی مانند Lanky یا Lean معادلهای مناسبی هستند.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این واژه در نقش مرغ صیاد شامل «پایدام»، «خروهه»، «خرخشه»، «رامج» و «رامق» است. در کاربردهای کنایی فارسی میتوان از واژههای «آلتدست»، «وسیله فریب»، «پیشمرگ» یا «سپر بلا» استفاده کرد. در معنای فیزیکی نیز معادلهایی چون «لاغر»، «نحیف» و «استخوانی» دارد.
در قرآن
خود کلمه «ملواح» در متن قرآن کریم به کار نرفته و از این نظر غیرقرآنی است. با این حال، کلمات همخانواده آن از ریشه «ل و ح» مانند «لَوح» (فِی لَوْحٍ مَحْفُوظٍ) و «الألواح» (الواح حضرت موسی) در آیات قرآن دیده میشوند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، ملواح نماد «آلتدست قرار گرفتن» و «فریب دادن همنوعان برای منافع دیگران» است؛ مانند کسی که ناخواسته یا خواسته باعث به مهلکه افتادن دوستان خود میشود. در متون تاریخی مانند تاریخ جهانگشای جوینی، اصطلاح «ملواحِ کار ساختنِ کسی» به معنی سپر بلا قرار دادن یک شخص برای پیشبرد مقاصد به کار رفته است. همچنین در ادبیات عرب، نماد خشکی، تحلیلرفتگی فیزیکی و کمآبی مفرط است.
جمعبندی و توضیح کامل ملواح
واژه «ملواح» در اصل یک واژه عربی (اسم آلت از ریشه ل و ح) است که وارد زبان فارسی شده و در متون کهن به کار رفته است. کاربرد اصلی و کلیدی این واژه در لغتنامههای معتبر، به مرغ یا جغد دستآموز و پایبستهای اشاره دارد که صیادان در میان دام خود قرار میدهند تا با تکان خوردن و جلب توجه، پرندگان دیگر را به سمت مهلکه و تور صیاد بکشاند.
این واژه به مرور زمان کاربردی کنایی و استعاری یافته و در ادبیات فارسی به معنای شخص آلتدست، سپر بلا، طعمه یا فرد فریبخوردهای است که وسیله فریب دیگران قرار میگیرد. علاوه بر این مفهوم، ملواح در معنای فیزیکی به انسان یا حیوان بلندقامت اما بسیار لاغر، استخوانی و کمگوشت و همچنین چهارپایی که به سرعت تشنه میشود، اطلاق میگردد.