یعنی چه
این عبارت به یک رویداد تاریخی بارز در جریان جنگهای ایران و یونان اشاره دارد. در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، سپاه شاهنشاهی هخامنشی به شاهی خشایارشا، موفق به فتح دولتشهر آتن شد. ارتش ایران به تلافی اقدام قبلی یونانیان در آتش زدن شهر سارد (پایتخت لیدیه)، ارگ آکروپولیس و بناهای آتن را به آتش کشید و تخریب کرد.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی بر اساس واژگان سازنده آن به صورت «تَخریبِ آتَن به دَستِ هَخامَنِشیان» روانسازی میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت به عنوان یک رویداد ۲۲ حرفی (بدون احتساب فاصله) شناخته میشود.
به انگلیسی
در منابع و متون تاریخنگاری انگلیسیزبان، این واقعه معمولاً با عبارت Achaemenid destruction of Athens یا Persian siege and destruction of Athens توصیف میشود.
به فارسی
از آنجا که این عبارت خود یک گزاره مکتوب فارسی است، معادلهای شیواتر یا گزینههای موازی آن در زبان فارسی شامل مواردی چون «فتح آتن توسط خشایارشا» و «سقوط آتن در دوران باستان» میشود.
نماد چیست
این رویداد در تاریخنگاری کلاسیک نماد اوج تقابل نظامی میان امپراتوریهای بزرگ شرق و دولتشهرهای غربی است. همچنین در باستانشناسی، بقایای این واقعه به «Perserschutt» یا «آوار ایرانی» معروف است که نماد مادی تخریب و بازسازی بعدی آتن در دوره پریکلس به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تخریب اتن به دست هخامنشیان
عبارت «تخریب آتن به دست هخامنشیان» برخلاف واژههای معمولی، یک مدخل لغوی مستقل نیست بلکه به یک نقطه عطف تاریخی بسیار مهم در سال ۴۸۰ پیش از میلاد اشاره دارد. این واقعه در جریان لشکرکشی خشایارشا به یونان رخ داد و طی آن ارتش هخامنشی توانست آتن را تصرف کرده و ارگ معروف آکروپولیس را به آتش بکشد. این اقدام به عنوان پاسخی تلافیجویانه به شورش ایونیان و آتش زدن شهر سارد توسط یونانیها صورت گرفت.
از منظر باستانشناسی و تاریخنگاری، بقایای مجسمهها و دژهای تخریبشده در این حمله که بعدها توسط خود آتنیها دفن شدند، تحت عنوان «آوار ایرانی» شناخته میشوند و منبع مهمی برای شناخت هنر کلاسیک یونان پیش از جنگ هستند. این رویداد همواره در یادنامههای تاریخی غرب به عنوان نمادی از برخورد تمدنهای ایران باستان و یونان قلمداد میشود.