یعنی چه
واژه «یدویه» شکل مؤنث صفت نسبی «یدوی» است. این کلمه برای توصیف کارها، صنایع یا اموری به کار میرود که به وسیله دست انسان و بدون دخالت ماشینآلات یا ابزارهای خودکار انجام میشوند. برای مثال ترکیب «صنایع یدویه» به معنی هنرهای دستی و سنتی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی «یَدَویّه» یا «یَدَوییه» است که از واژه عربی «یَدَویَّة» الگوبرداری شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان معادل ۵ حرفی برای کارهایی که با دست انجام میشود یا به عنوان بخشی از ترکیب «صنایع ...» به معنی صنایع دستی پرسیده میشود.
به انگلیسی
برای ترجمه این صفت در زبان انگلیسی، بسته به باقت متن از واژه Manual (برای کارها و فرآیندهای دستی) یا Handmade (برای کالاهای ساختهشده با دست) استفاده میشود.
به عربی
این کلمه اصالتاً عربی است و در این زبان نیز به همین صورت برای توصیف کلمات مؤنث (مانند الصناعات یا الأعمال) به کار میرود.
به فارسی
بهترین و دقیقترین معادلهای فارسی سره و روان برای این واژه، کلماتی مانند «دستی»، «دستساز» و «کارِ دست» هستند.
جمعبندی و توضیح کامل یدویه
واژه «یدویه» یک صفت نسبی وامگرفته از زبان عربی (شکل مؤنث الیدویّ) است که در ادبیات اداری، رسمی و کهن فارسی به کار میرود. ریشه اصلی این کلمه به واژه دو حرفی «یَد» به معنی دست برمیگردد که طبق قواعد صرفی زبان عربی، هنگام ساختن صفت نسبی از آن، یک «واو» به میان میآید و به «یدوی» و سپس در حالت مؤنث به «یدویه» تبدیل میشود.
این کلمه در زبان فارسی به عنوان صفت برای مواردی استفاده میشود که در تقابل با کارهای فکری، ماشینی یا اتوماتیک قرار دارند. بیشترین کاربرد آن در ترکیبهای معروفی همچون «صنایع یدویه» (صنایع دستی) یا «اعمال یدویه» (کارهای فیزیکی و بدنی که با دست انجام میشوند) دیده میشود و امروزه در زبان عامه جای خود را بیشتر به واژه ساده «دستی» داده است.