یعنی چه
اضبط بن قریع السعدی التمیمی نام یکی از شاعران، حکما و فرماندهان نظامی برجسته عرب در عصر جاهلیت (قرن پنجم میلادی) از قبیله بنیتمیم است. او به داشتن عمر طولانی و سرودن اشعار حکیمانه و پندآموز شهرت دارد. ضربالمثل معروف عربی «بکل واد بنو سعد» نیز منسوب به داستان زندگی اوست. از نظر لغوی، «أضبط» به معنای فردی است که با هر دو دست کار میکند (چیرهدست) و «قریع» به معنای رئیس و برگزیده قوم است.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از دو اسم خاص عربی همراه با رابطه فرزندی (ابن) است که به صورت «اَضْبَط بْن قُرَيْع» (Aḍbaṭ ibn Qurayʿ) خوانده میشود.
در جدول
در سؤالات مربوط به راهنمای جدول، اگر به دنبال نام شاعر جاهلی بنیتمیم یا صاحب ضربالمثل معروف عرب باشید، پاسخ دقیق آن «اضبط بن قریع» (بدون احتساب فاصله، دارای ۱۰ حرف) است.
به انگلیسی
برای نام این شخص تاریخی از نویسهگردانی استاندارد استفاده میشود. همچنین معنی لغوی بخش اول آن (أضبط) در انگلیسی Ambidextrous (دو دست / چیرهدست) میشود.
به عربی
این نام ریشه در زبان عربی دارد و در منابع تاریخ ادبیات عرب به صورت «الأضبط بن قريع السعدي التميمي» ثبت شده است.
به فارسی
از آنجا که این عبارت یک اسم خاص (نام شخص) است، ترجمه مستقیم فارسی ندارد و در زبان فارسی نیز به همان صورت «اضبط بن قریع» شناخته میشود. با این حال، ترجمه تحتاللفظی اجزای آن «اضبطِ پسر قریع» است که به مفهوم «چیرهدست فرزند گزیده» اشاره دارد.
در قرآن
نام «اضبط بن قریع» یا داستان زندگی و اشعار او هیچگونه کاربرد، اشاره یا ریشهای در آیات قرآن کریم ندارد و صرفاً یک شخصیت تاریخ ادبیات دوره جاهلی است.
جمعبندی و توضیح کامل اضبط بن قریع
«اضبط بن قریع» یک واژه یا اصطلاح معنایی در زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص متعلق به یکی از شخصیتهای تاریخی، فرماندهان و شاعران دوران جاهلیت عرب در قرن پنجم میلادی است. او از قبیله بنیتمیم بود و در فرهنگ و ادبیات عرب به عنوان نماد حکمت، مدارا با روزگار و گلهمندی از قوم و خویش شناخته میشود و اشعارش در باب پندپذیری از ناملایمات دنیا معروف است.
از منظر لغوی، این ترکیب از دو بخش تشکیل شده است؛ «أضبط» که صفت تفضیل از ریشه ضبط است و به کسی اطلاق میشود که با هر دو دست به یک اندازه مهارت کار دارد (چیرهدست یا ذوالیمینین) و «قریع» که به معنای بزرگ و رئیس قوم است. در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً به عنوان یک پاسخ ۱۰ حرفی برای معماهای مرتبط با شعرا یا حکام جاهلیت کاربرد دارد.