یعنی چه
غوزه پنبه به کپسول یا میوهٔ نارس و ناشکفتهٔ گیاه پنبه گفته میشود که دانهها و الیاف نرم و سفید پنبه در درون آن تشکیل شده و رشد میکنند. پس از رسیدنِ کامل محصول، این پوستهٔ سفت میترکد و پنبهٔ آمادهٔ برداشت از داخل آن نمایان میشود.
تلفظ
این ترکیب در زبان فارسی با ضمهٔ حرف اول در واژهٔ نخست (غُوزه) و فتحۀ حرف اول و سکون حرف دوم در واژهٔ دوم (پَنبِه) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای 'غلاف یا میوه پنبه' بسته به تعداد حروف، کلماتی چون غوزه پنبه، جوزق، گوزه، غوزک یا وش پذیرفته است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به کپسول و غلاف پوستهٔ پنبه از اصطلاح Cotton boll یا Cotton pod استفاده میشود.
به فارسی
واژههای گوزه، غوزک و کلوک از معادلهای اصیل فارسی آن هستند. همچنین در برخی گویشها مانند اصفهانی به آن 'کلوزه' و در حالت معرب به آن 'جوزق' یا 'جوزقه' میگویند.
نماد چیست
غوزه پنبه در فرهنگ کشاورزی نماد برکت، وفور نعمت و ثروت مادی (طلای سفید) است. از نظر معنایی نیز به دلیل در بر گرفتن الیاف نرم در پوسته سخت، نماد پتانسیلهای نهفتهای است که هنوز شکوفا و باز نشدهاند. در برخی فرهنگها نیز نماد عشق مادری و محافظت است.
جمعبندی و توضیح کامل غوزه پنبه
غوزه پنبه در واقع کپسول یا غلاف حفاظتی گیاه پنبه است که دانهها و الیاف ارزشمند پنبه در داخل آن رشد و تکامل مییابند. این واژه ریشه در زبانهای ایران باستان دارد و از کلمه «گَوز» به معنی شیء گرد و کروی شکل (مانند گردو) مشتق شده که به مرور زمان با پذیرش پسوند تشبیه به «گوزه» و سپس «غوزه» تغییر یافته است.
از نظر اقتصادی و کاربردی، تا زمانی که این غلاف سفت باز نشده، الیاف داخل آن در برابر عوامل محیطی محافظت میشوند. به محض رسیدن محصول، غوزه ترک خورده و الیاف سفید و پنبهای آن پدیدار میگردد که در صنعت نساجی به طلای سفید معروف است. در ادبیات جدول و واژهشناسی فارسی، مترادفهای کهن و گویشی فراوانی مانند جوزق، غوزک و کلوزه برای این مفهوم وجود دارد.