یعنی چه
رشته یا تاری باریک، لطیف و بسیار براق که کرم ابریشم (کرم پیله) برای ساختن لانه خود میتند. این الیاف طبیعی پس از فرآوری و ریسندگی، برای بافتن پارچههای گرانبها (حریر)، فرشهای دستباف نفیس، دوخت لباسهای ظریف و تزئینی به کار میرود و از گذشته تاکنون به عنوان یکی از ارزشمندترین الیاف نساجی شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه مرکب به صورت «نَخِ اَبْریشَم» (nax-e abrišam) است. واژه اول یعنی «نَخ» با فتح نون و واژه دوم یعنی «اَبْریشَم» با فتح الف و سکون باء تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما معمولاً خود واژه «نخ ابریشم» (دارای ۸ حرف) است. بسته به تعداد حروف خواسته شده، واژههای متمرکز دیگری نظیر حریر، پرنیان، دیبا یا لاس نیز ممکن است مد نظر طراح جدول باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به نخ ابریشم بیشتر از ترکیب Silk thread (تار یا نخ ابریشمی برای دوخت و دوز) یا Silk yarn (نخ ابریشمی ریسیده شده برای بافتنی و نساجی) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به نخ ابریشم «خيط الحرير» میگویند. همچنین واژه «إبريسم» نیز که از فارسی میانه وام گرفته شده، در متون عربی به کار میرود. در ادبیات قرآنی نیز واژههایی چون حریر، سُندُس (ابریشم نازک) و إستَبرَق (ابریشم ضخیم) برای توصیف جامههای بهشتیان آمده است.
نماد چیست
نخ ابریشم در فرهنگ ایرانی و آسیایی نماد زیبایی، تجمل، پاکی و ارزشمندی است. در ادبیات، به خاطر نرمی بیحدش به عنوان تمثیلی از ملایمت در رفتار و گفتار به کار میرود. همچنین به دلیل مقاومت کششی فوقالعاده بالایی که در عین ظرافت دارد، مجازاً نماد پیوندهای قلبی عمیق، ظریف و در عین حال گسستناپذیر است.
جمعبندی و توضیح کامل نخ ابریشم
نخ ابریشم یکی از باشکوهترین و اصیلترین دستاوردهای صنعت نساجی سنتی است که ریشه در تاریخ و فرهنگ کهن ایران دارد. این الیاف طبیعی که با ظرافت تمام از پیله کرم ابریشم به دست میآید، به دلیل درخشش بینظیر، استحکام بالا و لطافت مثالزدنیاش، همواره در طول تاریخ نمادی از ثروت، اشرافیت و هنر والای هنرمندان بوده است. در ادبیات فارسی، ابریشم و تار و پود آن الهامبخش شاعران برای توصیف نرمی، زیبایی و پیوندهای مستحکم و ارزشمند عاطفی بوده است.
بررسی ریشهشناختی نشان میدهد که واژه ابریشم کاملاً ایرانی بوده و از زبان پهلوی به یادگار مانده است. گرچه ترکیب مستقیم «نخ ابریشم» در کتابهای آسمانی مانند قرآن دیده نمیشود، اما تجلی آن در قالب واژههایی چون حریر، سندس و استبرق به عنوان پوشش بهشتیان، نشاندهنده جایگاه والا و ارزش معنوی و مادی این عنصر در دیدگاه انسان شرقی است. امروزه نیز این ماده ارزشمند در بافت قالیهای نفیس و پارچههای فاخر کاربرد دارد.