یعنی چه
ذن بودیسم شاخهای از بودیسم مهایانه است که به جای تمرکز بر مطالعه صرف متون مذهبی، دکترینها یا مناسک خشک، بر تأمل، مراقبه نشسته (زازن) و شهود مستقیم حقیقت تأکید میکند. هدف اصلی این مکتب، رسیدن به «ساتوری» یا همان روشنییافتگی و بیداری معنوی از طریق رهایی از هیاهوی ذهن و تمرکز بر زمان حال است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این اصطلاح دقیقاً «ذن بودیسم» با ۸ حرف است. همچنین نمونههای کوتاهتری مانند «ذن» یا «چان» نیز ممکن است به عنوان پاسخ مد نظر باشند.
به انگلیسی
عبارت انگلیسی این مکتب فکری Zen Buddhism است که ریشه در واژگان شرق دور دارد.
به فارسی
در زبان فارسی اصطلاحاتی مانند «آیین شهودگرایی بودایی»، «بودیسم مدیتاسیون» یا «مکتب مراقبه» به عنوان معادلهای توصیفی این واژه به کار میروند.
در قرآن
این اصطلاح مربوط به مکاتب فکری و عرفانی شرق دور (چین و ژاپن) است و هیچگونه اشاره مستقیم یا غیرمستقیمی به آن در قرآن کریم وجود ندارد و از نظر کاربرد دینی اسلامی، نامشخص و فاقد کاربرد است.
نماد چیست
معروفترین نماد آن در هنر و فرهنگ ژاپنی، دایره «اِنسو» (Ensō) است که با یک ضربه قلممو رسم میشود و نماد روشنی، خلأ ذهن و کمال مطلق است. همچنین «گل نیلوفر آبی» (لوتوس) به عنوان نماد پاکی و بیداری معنوی در این سنت شناخته میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه «ذن» (Zen) در زبان ژاپنی از کلمه چینی «چان» (Chan) گرفته شده است. این کلمه نیز خود ریشه در واژه سانسکریت «دهیانا» (Dhyāna) دارد که به معنای مراقبه، تأمل و تمرکز عمیق ذهن است.
جمعبندی و توضیح کامل ذن بودیسم
ذن بودیسم بیش از آنکه یک مذهب با احکام و مناسک خاص باشد، یک سبک زندگی و نگاه عمیق به هستی است. این مکتب با سادگی فراوان، پیروان خود را به رهایی از پیشفرضهای ذهنی و تجربه عریان حقیقت در لحظه حال دعوت میکند.
ریشه تاریخی این آیین زنجیرهای از تحولات زبانی و فرهنگی را از هند (دهیانا) به چین (چان) و سپس به ژاپن (ذن) نشان میدهد. امروزه اصول ذن مانند تمرکز بر تنفس، خلوتگزینی و هنر سادهزیستی، فراتر از مرزهای جغرافیایی بر روانشناسی و روشهای آرامش ذهنی مدرن تأثیر گذاشته است.