یعنی چه
در گیاهشناسی به گیاهی گفته میشود که مستقیماً از جوانهزنی و رشد یک بذر یا دانه به وجود میآید؛ در مقابل گیاهانی که از طریق روشهای رویشی مانند قلمه زدن، پیوند یا پاجوش تکثیر میشوند. این نوع تولید مثل نتیجهٔ تکثیر جنسی است و معمولاً باعث ایجاد تنوع ژنتیکی در نسل جدید میشود. در حوزه گیاهپزشکی نیز این صفت برای بیماریها یا عوامل بیماریزایی (قارچ، باکتری، ویروس) بهکار میرود که همراه بذر هستند و از طریق دانه آلوده منتقل میشوند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [giyāh-e bazr-zād] است که از دو واژهٔ «گیاه» و ترکیب وصفی «بذرزاد» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «گیاه بذر زاد» با ۱۰ حرف، یا پاسخهای جایگزین مانند «دانه رست» و «نهال تخمی» کاربرد دارند.
به انگلیسی
در متون علمی انگلیسی برای گیاه حاصل از دانه از اصطلاحات Seed-grown plant یا Seed-propagated plant و برای بیماریهای منتقل شونده از طریق بذر از Seed-borne استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی و واژههای مترادف آن شامل «گیاه بذری»، «دانه رست»، «نهال تخمی» و «گیاه حاصل از بذر» است. در بخش همخانواده نیز میتوان به واژههای بذرپاش، بذرافشان، بذرگیری و زادگاه اشاره کرد. ریشه این واژه ترکیبی از «بذر» (دانه) و «زاد» (متولد شده از بن ماضی زادن) است که در مجموع معنی «زاده شده از دانه» را میدهد.
نماد چیست
این اصطلاح نماد پتانسیل نهفته، آغاز دوباره، اصالت ژنتیکی (به دلیل ترکیب صفات والدین در تکثیر جنسی) و رشد طبیعی و ارگانیک از نقطه صفر است. در ادبیات و مفاهیم عرفانی نیز دانه و بذر اشاره به حیات پس از مرگ، رشد ایمان و آغاز یک تحول درونی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل گیاه بذر زاد
گیاه بذر زاد در علم گیاهشناسی به هر گیاهی اطلاق میشود که چرخه زندگی خود را مستقیماً از یک دانه یا بذر آغاز کرده است. این شیوه تکثیر که بر اساس فرآیندهای جنسی گیاه شکل میگیرد، در مقابل روشهای تکثیر رویشی یا غیرجنسی (مانند قلمه زدن و پیوند زدن) قرار دارد و مهمترین ویژگی آن، ایجاد تنوع ژنتیکی و بقای طبیعی گونههای گیاهی در محیط زیست است.
علاوه بر این، اصطلاح مذکور در حوزه گیاهپزشکی معنای متفاوتی پیدا میکند و به بیماریها یا عوامل بیماریزایی اشاره دارد که از طریق بذر آلوده به نسلهای بعدی منتقل میشوند و به آنها بیماریهای بذرزاد میگویند. در فرهنگ و ادبیات نیز، بذر و گیاه حاصل از آن همواره نمادی از پتانسیلهای بالقوه، شروع از صفر و رویشی ارگانیک و اصیل بودهاند.