یعنی چه
واژه معزالدین از ترکیب دو بخش «معزّ» (به معنی عزتدهنده، قدرتبخش و عزیزکننده) و «الدین» (به معنی دین و آیین) ساخته شده است. در کل این نام به مفهوم کسی است که باعث سربلندی، اقتدار و شکوه دین میشود. این واژه ترکیب کلاسیک و اصیلی است که بیشتر به عنوان لقب پادشاهان و امیران در تاریخ جهان اسلام کاربرد داشته است.
تلفظ
این نام ترکیبی به صورت مُعِزّ الدّین تلفظ میشود که در آن حرف «ع» مکسور، حرف «ز» دارای تشدید و کسره است و همزهٔ «الدین» در هنگام وصل خوانده نمیشود.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، در پاسخ به راهنمای «عزتدهنده دین» یا «لقب شهابالدین غوری»، کلمه ۸ حرفی «معزالدین» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای نگارش این نام در زبان انگلیسی از صورتهای آوانگاری شده یا ترجمههای عبارتیِ مفهومِ عزتبخشی به دین استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و یک ترکیب اضافی (اسم + مضافالیه) در سنت لقبدهی اسلامی قرون میانه است.
به فارسی
در برگردان معنایی به زبان فارسی میتوان از ترکیبهایی نظیر دینافراز، سربلندکننده دین، بزرگدارنده آیین و عزتبخش ایمان استفاده کرد.
نماد چیست
در تاریخ و فرهنگ اسلامی، این نام نماد حاکمیت مدافع مذهب، قدرت مشروع سیاسی-دینی و افتخارآفرینی برای جامعه اسلامی است. شخصیتهای تاریخی برجستهای مانند معزالدین محمد غوری و معزالدین سنجرشاه این لقب را یدک میکشیدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل معزالدین
نام و لقب «معزالدین» یک ترکیب اصیل عربی-اسلامی است که از دو واژه «مُعِزّ» (از ریشه ع-ز-ز به معنای عزتدهنده و گرامیدارنده) و «الدّین» تشکیل شده است. معنای نهایی آن سربلندکننده و شکوه دهنده به آیین و ایمان است. این واژه گرچه به صورت مستقیم به عنوان اسم خاص در قرآن کریم ذکر نشده، اما ریشه معنایی آن (عزّ) و مشتقاتی چون «العزیز» و فعل «تُعِزُّ» (در آیه ۲۶ سوره آلعمران) بارها در کتاب آسمانی تکرار شده و بار معنوی عمیقی دارد.
در بستر تاریخ جهان اسلام به ویژه در قلمرو ایران، هند و آسیای میانه، معزالدین بیشتر به عنوان یک لقب سلطنتی و حکومتی برای پادشاهان و امیران مقتدر کاربرد داشته است؛ افرادی که خود را مدافع مذهب و استواری ایمان جامعه میدانستند. امروزه نیز این واژه به عنوان یک نام کوچک مردانه با ریشه مذهبی و تاریخی شناخته میشود و در حل جداول کلمات متقاطع با تعداد ۸ حرف به عنوان پاسخِ نماد عزت دین مورد استفاده قرار میگیرد.