یعنی چه
واژهٔ «اغماضپذیر» یک صفت ترکیبی (عربی - فارسی) است که به ویژگی، رفتار یا خطایی اشاره دارد که چندان بزرگ و حیاتی نیست و میتوان از آن نادیده گرفت، چشمپوشی کرد و از خطایش درگذشت. این واژه در متون اخلاقی، فقهی، حقوقی و ادبی کاربرد دارد و برای توصیف اشتباهات کوچک یا مسائلی که نیاز به سختگیری ندارند به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [اِغْماضْ پَذیر] است که از ترکیب مصدر «اغماض» و پسوند فاعلی «پذیر» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «قابل چشمپوشی» یا «خطای بخشیدنی»، کلمهٔ ۹ حرفی «اغماض پذیر» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، از واژگانی چون Condonable برای خطاهای قابل گذشت و Negligible برای موارد ناچیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از صفت «مغتفر» یا عبارت «مما یمکن التغاضی عنه» (آنچه میتوان از آن چشمپوشی کرد) استفاده میکنند.
در قرآن
خود ترکیب واژگانی «اغماضپذیر» در قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، ریشهٔ فعلی آن یعنی «تُغْمِضُوا» یکبار در آیه ۲۶۷ سوره مبارکه بقره به معنی چشمپوشی کردن، آسان گرفتن یا نادیده گرفتن پستیِ جنس در معامله به کار رفته است: «...وَلَسْتُمْ بِآخِذِیهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ...»
نماد چیست
این واژه از نظر نمادین تجسمبخش مفاهیمی چون مدارا، عدم سختگیری و انعطافپذیری در روابط انسانی و قوانین است. در تصویرسازیهای انتزاعی، ترازویی که کفه خطای آن بسیار سبک است یا پلکهای نیمهبسته به نشانه نادیده گرفتن، تداعیکننده مفهوم اغماضپذیری هستند.
جمعبندی و توضیح کامل اغماض پذیر
واژهٔ «اغماضپذیر» یک صفت مرکب و کارآمد در زبان فارسی است که از ترکیب مصدر عربی «اغماض» (به معنی چشم بر هم نهادن و نادیده گرفتن) و پسوند فارسی «پذیر» تشکیل شده است. این کلمه دقیقاً به امور، خطاها یا نواقصی اشاره دارد که اهمیت حیاتی ندارند و میتوان با نگاهی بزرگمنشانه، از کنار آنها عبور کرد و فرد خاطی را مورد بخشش و تسامح قرار داد.
در حوزههای حقوقی، فقهی و اخلاقی، تفکیک امور اغماضپذیر از مسائل غیرقابلاغماض اهمیت بالایی دارد؛ چرا که به مجریان و مربیان اجازه میدهد میان خطاهای کوچک سهوی و تخلفات بزرگ عمدی تمایز قائل شوند و اصول مدارا و حسن نیت را در جامعه پیادهسازی کنند.