یعنی چه
این عبارت یک جملهٔ دعایی و اصطلاح احترامی در فرهنگ اسلامی است که معمولاً برای بزرگداشت و تکریم علما، فقها و بزرگان درگذشته (بهویژه در مذهب تشیع) به کار میرود. معنای آن این است که خداوند مقام او را در دنیا یا آخرت (بهویژه در بهشت) رفعت دهد و او را در مرتبهای بلند قرار دهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «أَعْلَى اللهُ مَقَامَهُ» است که در روانخوانی فارسی معمولاً به صورت «اعلیٰ الله مَقامه» شنیده میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دعایی دقیقاً ۱۳ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم این اصطلاح دعایی و احترامی از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
این عبارت در اصل خود یک جمله فعلیه دعایی عربی است. از دیگر عبارات هممعنی در عربی فصیح میتوان به «رفع الله منزلته» اشاره کرد.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این عبارت به فارسی شامل جملاتی مانند «خداوند مقام او را بلند گرداند» یا «خداوند جایگاه و مرتبه او را عالی کند» است که به عنوان دعای خیر در حق بزرگان استفاده میشود.
در قرآن
عبارت «اعلی الله مقامه» با همین ترکیب ساختاری در متن قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، مفهوم بلندمرتبه کردن انسانهای صالح و باایمان در آیات متعددی تأیید شده است؛ برای نمونه در آیه ۱۱ سوره مجادله آمده است: «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ» (خداوند کسانی از شما را که ایمان آوردهاند و کسانی را که به آنان دانش داده شده، درجات عظیمی میبخشد).
جمعبندی و توضیح کامل اعلی الله مقامه
عبارت «اعلی الله مقامه» یک اصطلاح دعایی و احترامی با ریشهٔ عربی است که در زبان فارسی و متون مذهبی کاربرد گستردهای دارد. این عبارت ترکیبشده از فعل ماضی دعایی «أعلی»، اسم جلاله «الله» و مفعول «مقام» به همراه ضمیر است و معمولاً پس از ذکر نام علما، فقها، عرفا و شخصیتهای برجسته دینی به نشانهٔ تکریم و احترام فراوان آورده میشود.
هدف از به کار بردن این جمله، طلب علوّ درجات و رفعت جایگاه معنوی آن شخص در پیشگاه الهی و در جهان آخرت است. اگرچه این ترکیبِ لفظی دقیقاً در قرآن کریم نیامده است، اما ریشه و مفهوم آن که همان بالا رفتن درجات مؤمنان و دانشمندان است، کاملاً برگرفته از آموزهها و آیات قرآنی است.