یعنی چه
تغتفر یک فعل مضارع عربی از باب افتعال (ریشه غفر) است که در زبان فارسی معمولاً به معنای صفت قرضی یعنی «قابل بخشش»، «عفوپذیر» و «بخشیدنی» به کار میرود. این واژه بیشتر در ترکیبهای منفی مانند «غیرقابل تغتفر» (نابخشودنی) کاربرد دارد و نشاندهنده خطایی است که میتوان از آن چشمپوشی کرد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح تاء اول، سکون غین، فتح تاء دوم و کسر فاء به صورت (تَ غْ تَ فِ رْ) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «بخشیده میشود»، «قابل عفو» یا «آمرزیده شدنی»، واژه ۵ حرفی «تغتفر» یا معادلهای ۷ حرفی آن مانند «بخشیدنی» و «آمرزیدنی» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به ساختار جمله میتوان از معادلهای مجهولی یا صفاتی استفاده کرد.
به عربی
در عربی معاصر و سادهتر، صیغههای مجهول از ریشههای غفر و سمح به عنوان معادلهای دقیق کاربرد دارند.
به فارسی
بهترین برگردانهای روان فارسی برای این واژه، صفات مشتقشده از مصدرهای بخشیدن و آمرزیدن هستند که مفهوم امکانِ گذشت را میرسانند.
در قرآن
خودِ صیغهٔ دقیق مضارع «تغتفر» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه اصلی آن یعنی «غفر» در قالبهای گوناگونی مانند یغفر، غفور، غفار و استغفار بارها ذکر شده که نزدیکترین شکل فعلی به آن، فعل شرطی «تَغْفِرْ» در آیه ۴۷ سوره هود است.
نماد چیست
این واژه به عنوان یک مفهوم انتزاعی و دینی، نمادی از رحمت، شفقت و باز شدن درهای بازگشت و امیدواری است و نشان میدهد که اشتباهات لزوماً ابدی و ماندگار نیستند.
جمعبندی و توضیح کامل تغتفر
واژه «تغتفر» ریشه در زبان عربی دارد و از باب افتعال و ریشه سه حرفی «غ-ف-ر» مشتق شده است. معنای اصلی و اولیهی این ریشه در لغت به معنای «پوشاندن» و «مستور کردن» است؛ چرا که عفو و مغفرت به معنای پوشاندن گناهان و خطای افراد و محو کردن اثر آن است. در کاربرد رایج، این کلمه به معنای بخشیده شدن و مورد آمرزش قرار گرفتن است.
در زبان فارسی، این واژه بیشتر در قالب صفت یا ترکیبات منفی به کار میرود. تعابیری مانند «خطای غیرقابل تغتفر» در ادبیات رسمی و مکتوب فارسی بسیار رایج است که به معنای اشتباهی بزرگ، نابخشودنی و غیرقابل چشمپوشی است. دانستن معنای دقیق این کلمه به درک بهتر متون کهن و معاصر کمک میکند.