یعنی چه
محکمه در لغت به معنی محل قضاوت و دادگستری است؛ جایی که به دعاوی مردم بر اساس قانون رسیدگی میشود. در اصطلاح عامیانه و قدیمی، گاهی به مطب پزشک نیز محکمه میگفتند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت مَحْکَمَه (تلفظ اصیل عربی: مَحْکَمَة) خوانده میشود و جمع آن محاکم است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه پنج حرفی «محکمه» در پاسخ به راهنماهایی چون دادگاه، عدلیه، محل قضاوت یا دیوان عدالت استفاده میشود.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای انگلیسی برای این واژه Court و Tribunal هستند که به مراجع قضایی و حقوقی اشاره دارند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز به همین صورت مَحکَمة به کار میرود و نماد بارز آن در فرهنگها ترازو و چکش دادگاه است.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی برای این کلمه شامل دادگاه، دیوان، عدلیه، دادسرا و داوریخانه هستند.
جمعبندی و توضیح کامل محکمه
واژه محکمه از ریشه عربی «حکم» به معنای داوری و قضاوت گرفته شده است و در زبان فارسی به عنوان مأمن و مرجعی برای رسیدگی به شکایات، احقاق حقوق و اجرای عدالت شناخته میشود. این کلمه با مفاهیمی همچون قانون، انصاف و حکم نهایی پیوند خورده است و در ادبیات رسمی و کهن کاربرد فراوانی دارد.
اگرچه خود کلمه محکمه به معنی دادگاه در قرآن نیامده، اما ریشه و مشتقات صفت آن مانند «محکمه» و «محکمات» به معنای استوار و روشن در آیات متعددی ذکر شدهاند. نمادهای سنتی این واژه مانند ترازو، نشاندهنده سنجش دقیق حق و باطل در پیشگاه قانون هستند.