ترس خورده یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل ترس خورده

واژهٔ «ترس‌خورده» یک صفت مفعولی مرکب اصیل ایرانی است که ریشه در زبان‌های کهنِ پهلوی و اوستایی دارد. این کلمه از ترکیب واژهٔ «ترس» (بیم و خوف) و «خورده» (صفت مفعولی از خوردن) تشکیل شده است؛ ترکیب افعال حسی و عاطفی با مصدر خوردن (مانند غصه‌خورده یا فریب‌خورده) در زبان فارسی ساختاری بسیار رایج و کنایی برای نشان دادن پذیرش کامل یک حالت است.

این واژه در ادبیات فارسی نماد بارزی از اضطراب، سستی و از دست رفتن تسلط روانی است. اگرچه خود این ترکیبِ مرکب به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما مفاهیم هم‌ارز آن در قالب واژه‌هایی چون «خائف» و حالات روحی ملازم با هراس و اضطراب شدید به تکرار توصیف شده است.

در مجموع، ترس‌خورده به کسی اطلاق می‌شود که آرامش روحی‌اش بر اثر یک عامل بیرونی یا درونی ملتهب شده و نمود فیزیکی آن معمولاً به صورت رمندگی، هول‌زدگی و رنگ‌پریدگی ظاهر می‌شود؛ حالتی که در لغت‌نامه‌ها با کلماتی نظیر مرعوب، هراسان و وحشت‌زده هم‌پوشانی کامل دارد.