یعنی چه
باد مساعد به بادی گفته میشود که موافق با جهت حرکت کشتی (بهویژه کشتیهای بادبانی) یا هواپیما میوزد. این باد با اعمال نیرو از پشت سر، به پیشران کمک کرده و موجب افزایش سرعت و کاهش مصرف سوخت یا انرژی میشود. در مفهوم وسیعتر و تمثیلی، به هر عامل بیرونی، فرصت مناسب یا شرایط محیطی یاریدهنده که مسیر رسیدن به هدف را هموار کند، باد مساعد میگویند.
تلفظ
واژه اول «باد» با حرف ب کشیده و کسرهٔ اضافه (bāde) و واژه دوم «مساعد» با پیشواک ضمه روی میم، فتحه روی سین و کسره زیر عین (mosā'ed) تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «باد مساعد» یا «باد موافق»، کلماتی نظیر «باد شرطه»، «باد رو» و خود ترکیب «باد مساعد» با توجه به تعداد حروف خواستهشده کارایی دارند.
به انگلیسی
در هوانوردی و اصطلاحات تخصصی از واژه Tailwind برای بادی که از پشت سر میوزد استفاده میشود. در متون عمومیتر عباراتی مثل Favorable wind کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «الرياح المواتية» دقیقترین معادل برای باد مساعد است. همچنین در قرآن کریم در سوره یونس آیه ۲۲، از مفهوم آن با عبارت «بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ» (بادی پاکیزه و خوش) یاد شده است.
به فارسی
در زبان فارسی سره و اصطلاحات ادبی کهن، برگردانها و واژههای همارزی چون «باد موافق»، «باد رو» و «باد شرطه» (که در اشعار حافظ نیز به کار رفته) به عنوان جایگزینهای دقیق این ترکیب وصفی شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل باد مساعد
ترکیب وصفی «باد مساعد» از دو جزء فارسی (باد) و عربی (مساعد، از ریشه سعد) تشکیل شده است. این اصطلاح در دریانوردی سنتی و هوانوردی مدرن به بادی اطلاق میشود که از پشت سر یا در جهت موافق با مسیر حرکت وسایل نقلیه میوزد و مایهٔ شتاب گرفتن، صرفهجویی در انرژی و رسیدن ایمن به مقصد میگردد.
در فرهنگ و ادبیات غنی فارسی، این پدیدهٔ طبیعی به یک نماد عرفانی و استعاری تبدیل شده است. شاعران بزرگی مانند حافظ شیرازی از آن با عنوان «باد شرطه» یاد کردهاند که مظهر توفیق الهی، گشایش در سختیها، بخت بیدار و دستگیری در مواجهه با مصائب و تلاطمهای زندگی است.