یعنی چه
کماجدان یا کماجدون، ظرف یا دیگچه مسین یا سفالین درداری است که در گذشته خمیر نان فطیر (کماج) را با روغن در آن قرار میدادند و با بستن درش، آن را زیر آتش یا خاکستر داغ دفن میکردند تا پخته شود. این ظرف برای پخت انواع خورش و دمپختک نیز کاربرد داشته است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند دیگ کوچک، قابلمه مسین یا ظرف پخت نان کماج، کلمه ۷ حرفی «کماجدان» یا معادلهای پنج و هفت حرفی آن مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به کاربرد و شکل ظرف، میتوان از واژههای فوق استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای ظروف مشابه آشپزی از واژه تن جره یا معادلهای گویشی آن استفاده میشود.
به فارسی
واژههای مترادف و هممعنی فارسی برای این ابزار شامل دیگ کوچک، قابلمه، پاتیلچه و صورت محاورهای آن یعنی کماجدون است.
نماد چیست
کماجدان در فرهنگ عامه و ادبیات سنتی، نمادی از آشپزی اصیل و قدیمی ایرانی، زندگی مطبوع مطبخی در گذشته و روشهای پختوپز با حرارت ملایم خاکستر و آتش هیزم است.
جمعبندی و توضیح کامل کماجدان
واژه «کماجدان» یک ترکیب اصیل فارسی، متشکل از دو جزو «کماج» (نوعی نان قطور و سنتی) و «دان» (پسوند ظرف و مکان) است که در اصل به معنای ظرف مخصوص پخت یا نگهداری نان کماج بوده است. این ظرف که ساختاری شبیه به یک دیگچه کوچک دردار دارد، عموماً از جنس مس یا سفال ساخته میشده و نقشی کلیدی در مطبخهای قدیمی ایرانی ایفا میکرده است.
شیوه استفاده از کماجدان به این صورت بود که خمیر نان یا مواد خورش را درون آن قرار میدادند، درب ظرف را محکم میبستند و آن را در میان خاکستر داغ یا زیر آتش زغال دفن میکردند تا محتویات آن با حرارتی ملایم و یکنواخت مغزپخت شود. امروزه اگرچه این ظرف جای خود را به قابلمهها و ظروف مدرن داده، اما نام آن همچنان در ادبیات، گویشهای محلی و جداول کلمات متقاطع به عنوان یادگاری از فرهنگ آشپزی سنتی ایران زنده مانده است.