یعنی چه
عبارت «زیبا و دلربا» به ویژگی یا فردی اشاره دارد که علاوه بر داشتن تناسب، آراستگی و نیکویی ظاهری، از چنان کشش، جذابیت عاطفی و فریبندگی برخوردار است که دل و هوش بیننده را میرباید و او را مجذوب و شیفته خود میسازد. این ترکیب برای تأکید بر شدت زیبایی همراه با جاذبه قلبی به کار میرود.
تلفظ
این عبارت از دو واژه «زیبا» (به فتح باء) و «دلربا» (به ضم راء) تشکیل شده است که با واو عطف به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۱۰ حرف دارد. بسته به تعداد حروف طراح جدول، کلماتی مانند دلفریب، فتان، دلکش یا جذاب نیز میتوانند به عنوان معادل مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متنوعی برای رساندن این مفهوم ترکیبی وجود دارند که هم بر زیبایی چشمنواز و هم بر کشش و جاذبه قلبی دلالت میکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای توصیف این شدت از زیبایی و فریبندگی، از ترکیب صفتهای جذابیت و حسن ظاهری استفاده میشود.
به فارسی
این واژه کاملاً فارسی و اصیل است. «زیبا» از ریشه پهلوی و اوستایی به معنی شایسته و آراسته گرفته شده و «دلربا» یک صفت مرکب فاعلی مرخم (دل + رباینده) است. از مترادفهای دقیق فارسی آن میتوان به دلفریب، دلکش، دلارام، محبوب، معشوق و فتان اشاره کرد. متضادهای آن نیز زشت و کریه، نازیبا و دلآزار هستند.
جمعبندی و توضیح کامل زیبا و دلربا
عبارت صفتگون «زیبا و دلربا» ترکیبی اصیل و بلیغ در زبان فارسی است که برای توصیف اوج جمال و جذابیت به کار میرود. این اصطلاح تنها به حسن ظاهری و آراستگی شکل محدود نمیشود، بلکه کشش عاطفی، فریبندگی معنوی و جاذبه قلبی عمیقی را در خود دارد که بیننده را بیاختیار شیفته و مجذوب میسازد.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این عبارت نمادی از «معشوق کامل»، «طبیعت مسحورکننده بهاری» و در متون عرفانی تجلیگر «جمال الهی» است که دل سالک را با خود میبرد. اگرچه این ترکیبِ فارسی در قرآن نیامده، اما مفاهیمی نظیر «جمیل» (زیبای مطلق) و «بهیج» (بهجتآور و چشمنواز برای طبیعت) نزدیکترین برابرهای معنایی آن در لسان وحی به شمار میروند.
از منظر واژهشناسی، این ترکیب از دو بخش مستقلِ ریشهدار ساخته شده و در ساختار کلمات متقاطع و جداول نیز فراوانی کاربرد دارد. همچنین در دنیای سنگهای زینتی، واژه «دلربا» (Aventurine) تداعیکننده درخشندگی، آرامش و خوشاقبالی است.