یعنی چه
جاه و حشمت به معنای داشتن موقعیت رفیع اجتماعی یا سیاسی، جلال، عظمت، ابهت و دم و دستگاه است که احترام و شوکت فراوانی را به همراه دارد.
تلفظ
این ترکیب به صورت جَاه (با الف کشیده) وَ حِشْمَت (با کسره روی حاء و سکون شین) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول «جاه و حشمت» است که از ۸ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از واژگانی چون شکوه، ابهت و اعتبار بالا استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیبهای همراستا برای نشان دادن بزرگی و منزلت رفیع استفاده میگردد.
به فارسی
معادلهای اصیل و عبارات کنایی فارسی آن شامل فرّ و شکوه، دبدبه، شوکت، عظمت، منزلت، ابهت، و کبریا است. واژگان همخانواده آن برای جاه (وجیه، وجاهت) و برای حشمت (حشم، احتشام، محتشم) هستند.
در قرآن
عین ترکیب «جاه و حشمت» در قرآن نیامده است، اما مفاهیم همراستای آن مانند جلال، عزت، ملک و سلطان مکرر ذکر شدهاند. همچنین واژه «وَجیه» (مقلوب جاه) در توصیف حضرت عیسی (ع) و حضرت موسی (ع) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل جاه و حشمت
ترکیب «جاه و حشمت» یک عبارت عطفی فارسی-عربی است که از دیرباز در ادبیات و زبان فارسی برای توصیف اوج قدرت دنیوی، پادشاهی، صدرنشینی و کمالِ موقعیت اجتماعی و سیاسی به کار میرفته است. واژه «جاه» ریشه در فارسی باستان (واژه یاثه به معنی جایگاه) دارد که بعدها معرب شده و واژه «حشمت» از ریشه عربی به معنی بزرگی، وقار و داشتن پیروان فراوان است.
در متون کلاسیک و اشعار بزرگان نظیر حافظ و فردوسی، این ترکیب علاوه بر نشان دادن ابهت کارگزاران و سلاطین، به عنوان نمادی از جلالتِ زودگذر دنیا و ناپایداری قدرت مادی نیز مورد تامل قرار گرفته است تا بر اهمیت فضایل معنوی در برابر مادیات تاکید شود.