دینگله کهریز یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل دینگله کهریز

عبارت «دینگله کهریز» یک واژهٔ لغوی عمومی و مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص جغرافیایی (اعلام) و نام روستایی متمول و معدنی در دهستان سنگستان، واقع در بخش مرکزی شهرستان همدان است. این نام از ترکیب دو جزء تشکیل شده است؛ جزء اول یعنی «دینگله» در گویش‌های محلی و باستانی منطقه به معنای تپه، بلندی یا چشمهٔ کوچک است و جزء دوم یعنی «کهریز» همان واژهٔ فارسی کاریز به معنای مجرای آب زیرزمینی است. در نتیجه، وجه تسمیه و معنای ترکیبی آن «کاریزِ واقع در بلندی» یا «قنات مرتفع» است که به دلیل وجود مظهر یک قنات در ارتفاعات این روستا به آن اطلاق شده است.

این منطقه علاوه بر بافت روستایی، به عنوان یک محدودهٔ معدنی بسیار مهم در شرق همدان شناخته می‌شود که معادن بزرگ سنگ تراورتن در آن ثبت شده و فعال هستند. همچنین در میان اهالی و فرهنگ عامه منطقه، وجود چشمهٔ آبگرم و استخر طبیعی موسوم به «گَرَّوو» که باورهای اعتقادی محلی با آن گره خورده است، ارزش و اهمیت خاصی به این نام جغرافیایی بخشیده است. بنابراین، در لغت‌نامه‌ها و اسناد رسمی، این عبارت صرفاً کاربرد جغرافیایی، ثبتی و معدنی دارد.