یعنی چه
مطحانه در لغت به معنی آسیاب، دستگاه یا مکانی است که برای خرد کردن و آرد کردن غلات استفاده میشود. همچنین در برخی متون کهن به معنای بشقاب کوچک، خرد یا دوری (ظرف گرد لبهدار) نیز به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مِطْحانه (miṭḥāne) است که از واژه عربی مِطْحَنَة ریشه میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه مطحانه به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی مثل «آسیاب»، «دستگاه آردکن» یا «بشقاب کوچک» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، معادلهای انگلیسی آن برای دستگاه خردکن غلات و ظرف متفاوت است.
به عربی
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و از ماده سه حرفی (ط-ح-ن) مشتق شده است.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به مفهوم آسیاب و دستگاه خردکن غلات از این واژهها استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای دقیق فارسی این واژه شامل آسیاب و دستاس برای مفهوم خردکننده، و دوری یا بشقاب برای مفهوم ظرف لبهدار است.
جمعبندی و توضیح کامل مطحانه
واژه مطحانه یک لغت با ریشه عربی (از ماده ط-ح-ن) است که در متون کهن و ادب فارسی به کار رفته است. این واژه از نظر معنایی دو کاربرد کاملاً متفاوت دارد؛ نخست به عنوان اسم ابزار بر وزن مِفعَله که به معنی آسیاب، دستاس و هر نوع دستگاه یا محل آرد کردن و ساییدن غلات است، و دوم به عنوان نوعی ظرف، بشقاب کوچک یا دوری لبهدار.
از نظر ساختاری، این کلمه شش حرف دارد و در حل جدولهای کلمات متقاطع بسیار کاربردی است. اگرچه مشتقات ریشه آن در زبان عربی فراوان است، اما خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است و متضاد دقیق و تثبیتشدهای نیز در لغتنامهها برای آن گزارش نشده است.