یعنی چه
«تدللون» در اصل یک فعل مضارع عربی از صیغه جمع مذکر مخاطب (أنتم) است. این واژه به معنی رفتار همراه با ناز، کرشمه، دلبری یا لوس شدنِ آمیخته به صمیمیت و اطمینان از محبت طرف مقابل است؛ حالتی که فرد با گستاخی شیرین یا بیپردگی عاشقانه با محبوب خود رفتار میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «تَدَلَّلُون» (تَـ / دَلـ / لَـ / ون) است که ریشه در باب تفعّل زبان عربی دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این واژه به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی و در قالب معادلِ افعالی نظیر «ناز میکنید» یا «کرشمه میآورید» مطرح میشود.
به انگلیسی
عبارات فوق نزدیکترین برگردانهای انگلیسی برای رساندن مفهوم رفتار نازپرورده و با کرشمه هستند.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و شکل روانسازی شدهٔ «تَتَدَلَّلُونَ» در گفتار است.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این فعل عبارتند از: ناز کردن شما، کرشمه آمدن شما، غنج و دلال کردن جمع مخاطب، و با اطمینانِ خاطر در محبت رفتار کردن.
نماد چیست
این کلمه نمادی از رفتارهای عاشقانه، لطافت در گفتار، دلبری معشوق نزد عاشق یا لوس شدن فرزند نزد والدین است؛ حالتی که در آن هیچگونه رودربایستی و تکلفی وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل تدللون
واژه «تدللون» در واقع یک ساختار فعلی مشتقشده از زبان عربی (ریشه د ل ل) است که به لغت فارسی و متون ادبی نیز راه یافته است. این کلمه به صیغه جمع مخاطب اشاره دارد و به معنای «شما ناز میکنید»، «کرشمه میآورید» یا «خود را لوس میکنید» به کار میرود. این واژه حالتی از رفتار را توصیف میکند که شخص با اتکا به محبوبیت و جایگاه امن خود نزد دیگری، با صمیمیت افراطی، دلبری و بدون تکلف رفتار میکند.
از نظر ساختار صرفی، این کلمه مضارع مخاطب از باب تفعل (تدلل) است که شکل فصیح و اصلی آن «تَتَدَلَّلُونَ» بوده و برای روانی تلفظ به صورت «تدللون» در آمده است. شایان ذکر است که با وجود داشتن ریشه قرآنی در واژههای دیگر، این فعل خاص به صورت مستقیم در متن قرآن مجید به کار نرفته است و بیشتر کاربرد ادبی، لغوی و عامه دارد.