یعنی چه
واژه صوفیانه به هر نوع رفتار، فکر، شعر، موسیقی یا حالت روحی اشاره دارد که مطابق طریقت تصوف و عرفان اسلامی باشد. این مفهوم با درویشی، زهد، عشق الهی، درونگرایی و ترک دلبستگیهای مادی گره خورده است.
تلفظ
این واژه به صورت صُوفیانه (صُ + فی + یا + نه) تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدول، کلماتی مانند عارفانه، درویشانه یا زاهدانه به عنوان معادلهای صوفیانه کاربرد دارند. خود واژه صوفیانه دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
برای انتقال این مفهوم در زبان انگلیسی از واژگانی استفاده میشود که به جریان تصوف (Sufism) یا عرفان عمومی اشاره دارند.
به فارسی
مترادفهای اصیل فارسی این کلمه شامل واژههای عارفانه، درویشانه، زاهدانه، متصوفانه و صوفیمنش است که همگی بر منش غیرمادی و معنوی دلالت میکنند. متضاد آن نیز مادیگرایانه، دنیوی و ظاهربینانه است. واژههای صوفی، تصوف، صوفیه و صوفیگری همخانوادههای آن هستند.
نماد چیست
صوفیانه در فرهنگ و ادبیات نماد درونگرایی، پاکی دل، عشق خالصانه به خداوند و رهایی از بند مادیات است. در ظاهر با نمادهایی چون خرقه (لباس پشمین خشن)، کشکول و تسبیح و در آیینها با رقص سماع و موسیقی عرفانی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل صوفیانه
واژه صوفیانه از ترکیب واژه عربی «صوفی» (که قویترین نظریه ریشهشناسی آن را مشتق از «صُوف» به معنای پشم میداند، زیرا صوفیان اولیه لباسهای خشن پشمین میپوشیدند) با پسوند نسبت و شباهت فارسی «ـانه» ساخته شده است. این اصطلاح یا خود کلمه صوفی مستقیماً در قرآن کریم نیامده است و شکلگیری آن به اوایل قرن دوم هجری بازمیگردد، هرچند مفاهیم بنیادی همراستا با آن مانند زهد، تقوا، ذکر و تزکیه نفس در آیات متعدد قرآن به وضوح دیده میشود.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، صوفیانه توصیفکننده حالتی از زیستن و اندیشیدن است که در آن فرد با نگاهی غیرمادی و فرادنیوی به جهان مینگرد. جلوه بارز این مفهوم را میتوان در اشعار بزرگانی چون حافظ و مولوی و موسیقی عرفانی جستجو کرد که تجسم عینی عشق الهی و سلوک درونی هستند.