یعنی چه
ترکیبی وصفی است که به مَشک (کیسه چرمی مخصوص حمل آب یا دوغ) پاره، شکافته یا سوراخشده اطلاق میشود؛ به گونهای که مایعات از آن بیرون میریزد و دیگر قابل استفاده نیست. در متون قدیمی گاه به مشک کهنه و بسیار کوچک نیز گفته شده است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه مَشک (با فتح میم و سکون شین) و دَریده (با فتح دال و کسر ر) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، برای راهنمای «مشک پاره یا مشک دریده»، پاسخ دقیق خود واژه «مشک دریده» (۸ حرف) یا معادل عربی آن یعنی «رحض» (۳ حرف) است.
به انگلیسی
عبارات فوق دقیقترین معادلها برای توصیف یک کیسه چرمی آبِ آسیبدیده و پاره هستند.
به عربی
در زبان عربی واژه لغوی «رحض» مستقیماً به این مفهوم اشاره دارد و عبارات دیگر توصیفکننده آن هستند.
به ترکی
در زبان ترکی برای مشک چرمی پاره شده از واژه تولو یا تولوم به همراه صفت یِرتِک (پاره) استفاده میشود.
نماد چیست
در ضربالمثلها نماد کار بیهوده (آب در مشک دریده کردن) و ناتوانی در رازداری است. همچنین در فرهنگ عاشورایی و آیینی، این اصطلاح نماد شهادت، وفاداری و مظلومیت حضرت عباس (ع) و ناامید شدن از رساندن آب به خیمههاست.
جمعبندی و توضیح کامل مشک دریده
عبارت «مشک دریده» یک ترکیب وصفی و توصیفی در زبان فارسی است که از دو واژه «مشک» (کیسه چرمی نگهداری آب) و «دریده» (پاره و شکافته) ساخته شده است. این واژه به صورت یک مدخل مستقل در فرهنگهای لغت عام ثبت نشده، اما معنای حقیقی آن کاملاً روشن است و به ظرف یا کیسهای اشاره دارد که به دلیل پارگی، محتوای خود را حفظ نمیکند و کاراییاش را از دست داده است.
در ادبیات کنایی و ضربالمثلهای فارسی، این ترکیب برای اشاره به افراد رازنگهدار یا کنایه از انجام کارهای بیهوده و هدر دادن سرمایه به کار میرود. همچنین در فرهنگ دینی و مذهبی ایران، واژه مشک پاره و دریده پیوند عمیقی با واقعه کربلا و شهادت حضرت ابوالفضل العباس (ع) دارد و نمادی از ایثار و مظلومیت است.