یعنی چه
واژهٔ «تفقدون» یک فعل مضارع عربی به معنی از دست دادن، نیافتن و جستوجو کردن چیزی است که پیشتر وجود داشته اما اکنون مفقود یا غایب شده است. این کلمه به معنای آگاهی از نبودن چیزی مهم و تلاش برای یافتن آن به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «تَفْقِدون» (taf-qi-dūn) است که فاء آن ساکن، قاف دارای کسره و دال دارای ضمه و متصل به واو و نون است.
در جدول
در سوالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه ۶ حرف دارد. معادلهای طراحان جدول معمولاً مفقود کردن یا از دست دادن است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به موقعیت متن، عباراتی مانند You miss یا You lose مفهوم از دست دادن و You are looking for مفهوم جستوجوی گمشده را میرسانند.
به عربی
در عربی معیار و معاصر، معادلهای هممعنی ساده آن شامل تفقدون، تفتقدون یا تبحثون (جستوجو میکنید) است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این فعل در ساختار دستوری شامل «گم میکنید»، «از دست میدهید» و در معنای توسعهیافته «بررسی و تفقد میکنید» است.
در قرآن
این صیغه دقیقاً یکبار در قرآن کریم در سوره یوسف آیه ۷۱ به صورت «مَاذَا تَفْقِدُونَ» آمده است؛ جایی که کارگزاران مصر از برادران یوسف میپرسند: «چه چیزی را گم کردهاید (که دنبالش میگردید)؟»
جمعبندی و توضیح کامل تفقدون
واژهٔ «تفقدون» یک فعل مضارع دوم شخص جمع (جمع مذکر مخاطب) از ریشهٔ ثلاثی مجرد «فقد» است. معنای اصلی این ریشه، نبودن چیزی پس از بودنش (گم شدن یا غایب شدن) است و در کاربرد زبانی به معنای جستوجو کردن برای یافتن یک گمشده یا مطلع شدن از غیبت یک شیء یا شخص به کار میرود.
این کلمه در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی به واسطهٔ کاربرد قرآنی آن در داستان حضرت یوسف (ع) شناخته شده است. همچنین در کلام حضرت علی (ع) در نهجالبلاغه خطبه ۱۸۷ به صورت نمادین و استعاری در عبارت مشهور «سَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي» (پیش از آنکه مرا از دست بدهید، از من بپرسید) جلوه یافته است که نشاندهندهٔ اهمیت غنیمت شمردن فرصتها پیش از فقدان آنهاست.