یعنی چه
در اصطلاح فقهی و حقوقی، به شخص یا رفتاری اطلاق میشود که مشمول مجازاتهای معین شرعی (مثل حد، قصاص یا دیه) نیست، بلکه نوع و میزان کیفر آن (مانند حبس، شلاق تعزیری، یا جزای نقدی) توسط قانونگذار یا قاضی تعیین میشود. این واژه برای اعمالی به کار میرود که نوعی تخلف یا جرم به شمار میروند و نیاز به تأدیب و بازدارندگی دارند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت مُستَوجِبُ التَّعزیر (mostowjeb-ot-ta'zir) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون حقوقی بینالمللی و انگلیسی، برای اشاره به این مفهوم از اصطلاحات مربوط به مجازاتهای صلاحدیدی یا اصطلاح فقهی Tazir استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی آن شامل کلماتی چون «سزاوار تأدیب»، «مستحق مجازات قانونی»، «قابل تعقیب کیفری» و «کیفرپذیر» است.
در قرآن
خود عبارت ترکیبی «مستوجب التعذیر» در قرآن نیامده است. ریشه «عزر» در آیاتی مانند آیه ۹ سوره فتح («وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ») به کار رفته که در آنجا به معنای یاری کردن و احترام گذاشتن به پیامبر اسلام است؛ اما اصطلاح تعزیر به معنای مجازات و تأدیب بعداً در فقه اسلامی شکل گرفته است.
نماد چیست
این عبارت یک اصطلاح تخصصی و انتزاعی در حقوق و فقه است و نماد گرافیکی، نشانه سنتی یا نمادشناسی خاصی در فرهنگ عمومی برای آن وجود ندارد؛ معمولاً در متون قانونی با عباراتی چون «مجازات تعزیری» نشان داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مستوجب التعذیر
عبارت «مستوجب التعذیر» (یا مستوجب تعزیر) یک اصطلاح کلیدی در فقه اسلامی و حقوق کیفری ایران است. این اصطلاح به هر نوع عمل مجرمانهای اشاره دارد که میزان و نوع مجازات آن در متون شرعی به طور دقیق و ثابت مشخص نشده است. برخلاف جرایم حدی (مانند سرقت واجد شرایط حد یا شرب خمر) که مجازات ثابت دارند، در جرایم تعزیری دست حاکم یا قاضی برای تعیین نوع کیفر باز است.
بنابراین، وقتی شخصی یا کاری مستوجب تعزیر دانسته میشود، به این معناست که قانون یا قاضی میتواند با توجه به شرایط جرم، انگیزه متهم و شخصیت او، مجازاتهای بازدارندهای همچون حبس، شلاق تعزیری، جزای نقدی، محرومیتهای اجتماعی یا اقدامات تربیتی را اعمال کند. هدف اصلی از این نوع مجازات، تأدیب خطاکار و پیشگیری از تکرار جرم در جامعه است.
در ریشهشناسی این واژه نیز نکته ظریفی وجود دارد؛ ریشه عربی «عزر» در قرآن کریم به معنی حمایت، یاری و بزرگداشت آمده است، اما تحول معنایی آن در سیر تاریخی فقه، این واژه را به سمت مفهوم «تأدیب و مجازات بازدارنده» سوق داده که امروزه در زرادخانه حقوقی و قوانین مجازات اسلامی کاربرد وسیعی دارد.