یعنی چه
برثلماوس یک اسم خاص دینی و تاریخی است. این واژه ریشه در زبان آرامی دارد و از دو بخش «بر» به معنی پسر و «تولمای» تشکیل شده است که در مجموع «پسر تولمای» یا «پسر کشاورز» معنا میدهد. او یکی از دوازده رسول و شاگردان اولیه حضرت عیسی (ع) بود.
تلفظ
این واژه در منابع اسلامی و کهن فارسی به صورت بَرْثُولَمَاوُس یا بَرثَلماوس ضبط شده است. تلفظ آن در زبان یونانی باستان بارثولومایوس و در زبان آرامی بار-تولمای بوده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسش «یکی از حواریون عیسی مسیح» یا «پسر تولمای»، کلمه ۸ حرفی «برثلماوس» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این نام به صورت Bartholomew نوشته شده و بارتولومیو تلفظ میشود که فرم مخفف و عامیانه آن Bart (بارت) است.
به فارسی
از آنجا که برثلماوس یک اسم خاص تاریخی و مذهبی است، ترجمه یا معادل تحتاللفظی در زبان فارسی ندارد و در متون فارسی به همین صورت یا به شکل «برتولماوس» به کار میرود.
در قرآن
نام برثلماوس به صورت مستقیم در متن قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، قرآن کریم در سورههای آلعمران و مائده از گروه «حواریون» به عنوان یاران مخلص و ستوده شده حضرت عیسی (ع) یاد کرده است.
نماد چیست
در هنر و سنت مذهبی مسیحی، نماد او «چاقوی پوستکنی» یا «پوستِ کنده شده» است؛ چرا که طبق روایات، او در جریان تبلیغ آیین خود در ارمنستان زنده زنده پوست کنده و شهید شد. از این رو، او را نماد صنف چرمسازان (دباغان) و کتابفروشان نیز میدانند.
معنی انگلیسی/خارجی
این نام در اصل از عبارت آرامی Bar-Tolmay وارد زبان یونانی (Βαρθολομαῖος) و سپس لاتین و انگلیسی شده است. در برخی از انجیلها (مانند انجیل یوحنا) از او با نام «نَثَنائيل» نیز یاد شده که به معنای عطیه الهی یا خداداد است.
جمعبندی و توضیح کامل برثلماوس
برثلماوس یکی از چهرههای برجسته و تاریخی در صدر مسیحیت و یکی از دوازده حواری حضرت عیسی (ع) است. این نام ریشهای آرامی و سامی دارد و به معنای «پسر تولمای» است که با ورود به زبانهای یونانی، لاتین و عربی، به متون تاریخی و تفسیری فارسی نیز راه یافته است.
اگرچه نام او به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما او به عنوان یکی از اعضای حواریون، مشمول ستایشهای قرآن از یاران عیسی مسیح میشود. در تاریخ هنر و آیکونوگرافی، او را با نماد چاقو و پوست به تصویر میکشند که اشاره به نحوه شهادت جانگداز او در راه تبلیغ آیینش دارد.