یعنی چه
اصطلاحی عامیانه و اصیل در زبان فارسی است و به دختری (یا جوانی) اطلاق میشود که به سن رشد، بلوغ و آمادگی برای تشکیل خانواده رسیده و زمان خواستگاری و آغاز زندگی مشترک او فرا رسیده است. این واژه بار معنایی مثبتی دارد و کنایه از قرار گرفتن در آستانه خوشبختی و سپیدبختی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «دَمِ بَخت» (dam-e baht) است که از دو جزء «دَم» به معنی آستانه یا زمان و «بَخت» به معنی سرنوشت و طالع تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح معمولاً خود واژه «دم بخت» (با ۵ حرف) یا عبارات مترادفی همچون «آماده ازدواج» و «واجد شرایط نکاح» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، از واژهها و عبارات فوق برای توصیف فردی که در سن ازدواج قرار دارد استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح تککلمهای و عامیانه دقیقی معادل آن وجود ندارد، اما عبارات ساختاری فوق به طور کامل این مفهوم را منتقل میکنند.
در قرآن
اصطلاح «دم بخت» یک ترکیب کاملاً فارسی، ادبی و عامیانه است و کاربرد مستقیم یا معادل اسمی مشخصی در متن قرآن کریم ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل دم بخت
اصطلاح «دم بخت» یکی از ترکیبات کنایی و ریشهدار در فرهنگ و زبان فارسی است. این واژه مرکب از دو بخش «دم» (به معنای آستانه، لحظه و کنار) و «بخت» (به معنای نصیب، طالع و سرنوشت) ساخته شده و در مجموع به معنای قرار گرفتن در آستانه تعیین سرنوشت یا رسیدن زمان شادکامی و همسرگزینی است.
در فرهنگ سنتی ایران، این عبارت نمادی از دوره گذار زندگی یک دختر از نوجوانی به بزرگسالی و آمادگی برای پذیرش مسئولیتهای مشترک خانواده است. اگرچه این اصطلاح بیشتر برای دختران به کار میرود، اما در مواردی به طور عام برای هر جوانی که شرایط ازدواج را دارد نیز استفاده میشود و همواره بار معنایی آرزوی سپیدبختی را به همراه دارد.