یعنی چه
زهله درد (یا زهره درد) اصطلاحی عامیانه و سنتی در میان دامداران برای بیماری آنتروتوکسمی یا پرخوری در نشخوارکنندگان کوچک است. این بیماری باکتریایی به دلیل تغییر ناگهانی رژیم غذایی یا مصرف بیش از حد غلات رخ میدهد و به دلیل متورم و پر شدن کیسه صفرا (زهله) در کالبدشکافی دام، به این نام معروف شده است.
تلفظ
این واژه به صورت زَهلِه دَرد (zahle-dard) تلفظ میشود که بخش اول آن شکل عامیانه و دگرگونشده واژه «زهره» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد و به عنوان بیماری پرخوری گوسفندان یا آنتروتوکسمی شناخته میشود.
به انگلیسی
معادلهای دقیق علمی و عامیانه انگلیسی برای این بیماری عارضه گوارشی دامداران.
به ترکی
معادلی که در دامداری سنتی یا توصیف بالینی مسمومیتهای رودهای دام در زبان ترکی به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی معیار و دامپزشکی نوین، این اصطلاح با واژگانی نظیر بیماری آنتروتوکسمی، بیماری پرخوری، علفزدگی، قلوه نرمی و غافلمرگی شناخته میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و اصطلاحات عشایری و دامداری، این واژه نماد عاقبت شوم شکمپرستی، تغییر ناگهانی شرایط زیست و مرگ سریع و بیخبر است.
جمعبندی و توضیح کامل زهله درد
واژه «زهله درد» یا شکل املایی دیگر آن «زهره درد»، یک اصطلاح کاملاً کاربردی و عامیانه در دامداری سنتی ایران است. این عبارت برای توصیف بیماری باکتریایی و بسیار کشنده «آنتروتوکسمی» در نشخوارکنندگان کوچک مانند گوسفند و بز به کار میرود. دلیل این نامگذاری ریشه در کالبدشکافی سنتی دام دارد؛ چرا که دامداران پس از تلف شدن ناگهانی حیوان، کیسه صفرای (زهله/زهره) او را بسیار متورم، بزرگ و پر از مایع مییافتند.
این بیماری معمولاً در بهار و با تغییر ناگهانی رژیم غذایی دام از علوفه خشک به علفهای تازه و آبدار یا پرخوری در مصرف غلات رخ میدهد و به همین دلیل به آن «بیماری پرخوری» یا «غافلمرگی» نیز میگویند. ریشه بخش اول این کلمه یعنی «زهله» به واژه اوستایی و فارسی کهن «زهره» به معنی کیسه صفرا بازمیگردد و اصالت کاملاً ایرانی دارد.