یعنی چه
عصعص در کالبدشناسی به آخرین استخوان در انتهای ستون مهرههای انسان گفته میشود که از اتصال ۳ تا ۵ مهرهٔ کوچک و بههمجوشخورده تشکیل شده است. این واژه ریشهٔ عربی دارد و در زبان عامیانه و پزشکی به آن دنبالچه میگویند.
تلفظ
این کلمه به صورت ضم اول و سکون دوم (عُصْعُصْ) تلفظ میشود و یک اسم چهارحرفی جامد است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، به عنوان پاسخ برای راهنماییهایی نظیر «استخوان انتهای ستون فقرات»، «نام دیگر دنبالچه» یا «استخوان دم» از واژه ۴ حرفی «عصعص» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این بخش از آناتومی بدن از واژه تخصصی Coccyx و در گفتار روزمره از Tailbone استفاده میکنند.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر خودِ واژهٔ العصعص، در متون روایی و سنتی از تعبیر «عجب الذنب» به معنای بن و انتهای دم استفاده شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، معادل دقیق این استخوان را Kuyruk sokumu یا Kuyruk sokumu kemiği مینامند.
به فارسی
معادلهای دقیق و رایج این واژه در زبان فارسی «دنبالچه» و «استخوان دنبالچه» است. در متون قدیمیتر گاهی به آن «استخوان دم» نیز گفته شده است.
در قرآن
خودِ کلمهٔ «عصعص» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، مفهوم مرتبط با آن یعنی «عجبالذنب» در احادیث و روایات اسلامی مربوط به معاد و رستاخیز به وفور دیده میشود و مفسران در ذیل آیاتی که به آفرینش مجدد انسان اشاره دارند (مانند سوره طارق)، به تشریح آن پرداختهاند.
نماد چیست
در باورها و اسطورهشناسی دینی، عصعص (یا عجبالذنب) نماد هستهٔ فناپذیر و مانیفست اولیه وجود فیزیکی انسان است. بر اساس روایات، این تنها جزئی از بدن است که در خاک نمیپوسد و بازسازی جسم انسان در روز قیامت از همین نقطه آغاز میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عصعص
واژهٔ «عُصْعُص» یک اصطلاح کالبدشناسی با ریشهٔ عربی است که وارد زبان فارسی شده و در معنای استخوان دنبالچه (آخرین بخش از ستون فقرات انسان) به کار میرود. این استخوان مثلثیشکل از ۳ تا ۵ مهرهٔ کوچک بههمجوشخورده تشکیل شده و در انتهای ستون مهرهها قرار دارد.
اگرچه این واژه کاربرد مستقیمی در متن قرآن ندارد، اما در روایات اسلامی و احادیث مربوط به معاد، با عنوان «عجبالذنب» جایگاه ویژهای یافته است. در باورهای دینی، عصعص به عنوان نماد بقا و اصل خلقت شناخته میشود؛ چرا که بر اساس متون حدیثی، این بخش از بدن پس از مرگ متلاشی نشده و هستهٔ اولیه برای آفرینش دوباره انسان در روز رستاخیز خواهد بود.