تلفظ
این عبارت از دو بخش «هَبْ» (فعل امر از ریشه وهب) و «لِي» (حرف جر و ضمیر متصل) تشکیل شده و به صورت هبْلی قرائت میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «به من ببخش در عربی» یا «عطا کن به من»، عبارت چهار حرفی «هب لی» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون قرآنی و ادعیه، این واژه معمولاً با افعالی که نشاندهنده بخشش و اعطای بزرگوارانه است ترجمه میشود.
به عربی
خود این عبارت اصالتاً عربی است و مترادفهای آن در زبان عربی شامل افعالی نظیر اعطنی و ارزقنی میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق این عبارت در زبان فارسی شامل «به من عطا کن»، «به من ببخش»، «ارزانیام دار» و «رحمتت را بر من فرود آر» است که در ترجمه ادعیه کاربرد دارد.
در قرآن
این عبارت در آیات متعددی از قرآن از زبان پیامبران نقل شده است؛ از جمله درخواست حضرت زکریا برای فرزند پاک («رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً»)، درخواست حضرت ابراهیم برای حکمت («رَبِّ هَبْ لِي حُکْمًا»)، و درخواست حضرت سلیمان برای فرمانروایی («رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْکًا»).
نماد چیست
در فرهنگ و عرفان اسلامی، این عبارت نمادی از اقرار انسان به نیازمندی خود و فقر ذاتی در برابر غنای مطلق الهی است و نشان میدهد که انسان هیچچیز را از خود نداشته و همهچیز را موهبتی بیمنت از سوی خداوند میداند.
جمعبندی و توضیح کامل هب لی
عبارت «هب لی» یک ترکیب فعلی و ضمیری در زبان عربی (متشکل از فعل امر «هَبْ» از ریشه وهب به همراه ضمیر «لِي») است که به دلیل کاربرد وسیع در ادبیات دینی و ادعیه، برای فارسیزبانان کاملاً آشناست. این عبارت به معنای «به من عطا کن» یا «ارزانیام دار» بوده و به عنوان یک واژه مستقل در زبان فارسی ثبت نشده است.
در قرآن کریم، این واژه کلیدیترین عبارت در دعاهای پیامبران الهی به شمار میرود که با آن بزرگترین مواهب نظیر فرزند صالح، حکمت، دانش و فرمانروایی بینظیر را از پیشگاه پروردگار تقاضا کردهاند. ساختار ریشهای آن با واژگانی چون هبه، موهبت و وهاب همخانواده است.
در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی، به کار بردن این عبارت نشاندهنده فقر ذاتی انسان، توکل مطلق به لطف الهی و طلب خالصانه از معبود بدون چشمداشت است؛ چرا که بخشش الهی را موهبتی بیعوض و بیپایان قلمداد میکند.