یعنی چه
تُبَّع (با ضمه ت و فتح ب مشدد) لقب عمومی و پادشاهان سلسلهٔ حمیر در یمن باستان بوده است؛ همانطور که به شاهان ایران «کسری» و به شاهان مصر «فرعون» میگفتند. این واژه به فرمانروایی اشاره دارد که مردم از او پیروی میکردند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت تُبَّع (Tubbaʿ) است و شکل جمع آن در زبان عربی به صورت تَبَابِعَة (تبابعه) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، عبارت «تبع یمن» یا «تُبَّع» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «لقب پادشاهان یمن باستان» یا «شاهان حمیر» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و تاریخنگاری بینالمللی برای اشاره به این پادشاهان از واژه Tubba یا عبارت رسمی Kings of Himyar استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی از ماده (ت ب ع) دارد و در زبان عربی به پادشاهان مقتدر یمن جنوبی اطلاق میشده است.
در قرآن
این واژه ۲ بار در قرآن کریم آمده است؛ آیه ۳۷ سوره دخان («أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ») و آیه ۱۴ سوره ق («وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ»). بر اساس روایات، شخص تُبَّع پادشاهی حقجو و مؤمن بود که کعبه را جامه پوشاند، اما قوم او به دلیل تکذیب پیامبران الهی هلاک شدند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، قوم تبع نمادی از ثروت، شوکت و تمدنهای قدرتمند عرب جنوبی است که به رغم داشتن قدرت نظامی و پادشاهی وسیع، به دلیل کفر و نافرمانی ناگهان دچار فروپاشی و عذاب الهی شدند.
جمعبندی و توضیح کامل تبع یمن
عبارت «تبع یمن» در واقع اشاره به «تُبَّع» دارد که یک واژه اصیل عربی و عنوان رسمی و عمومی پادشاهان سلسلهٔ حِمیَر در یمن باستان محسوب میشود. این لقب، موقعیتی مشابه «قیصر» برای روم یا «فرعون» برای مصر دارد و از ریشه «تبعیت» میآید، چرا که توده مردم از سیاستها و احکام این پادشاهان پیروی میکردند.
این واژه در قرآن کریم نیز به صورت «قوم تُبَّع» مورد اشاره قرار گرفته است. طبق متون تفسیری و روایات تاریخی، شخص پادشاه فردی یکتاپرست و محترم بوده که حتی به کعبه احترام میگذاشته است، اما جامعه و قوم تحت فرمان او به دلیل سرکشی و تکذیب پیامبران زمان خود، به نابودی کشیده شدند و نام آنها در تاریخ به عنوان عبرت باقی ماند.