یعنی چه
این عبارت از دو واژهٔ «تسخیر» (عربی به معنی به خدمت گرفتن و مهار کردن) و «باد» (فارسی به معنی جریان هوا) ترکیب شده است. در مفهوم کلی به معنی غلبه بر نیروی طبیعی باد و به کارگیری آن تحت اراده و فرمان خود است که هم جنبه مادی (استفاده از انرژی باد) و هم جنبه معنوی و اعجازآمیز دارد.
تلفظ
واژهٔ اول با فتح تاء، سکون سین و کسر خاء تلفظ میشود و در حالت اضافه به کلمهٔ بعد متصل میگردد: تَسْخِيرِ بَاد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده مشخص میشود و اشاره به معجزه حضرت سلیمان یا مهار نیروی هوا دارد.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی بسته به لحن متن (ادبی یا علمی) از واژگان مربوط به کنترل و مهار نیرو استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب اصالتاً ریشه در فرهنگ قرآنی و زبان عربی دارد و به صورت تسخیر الرّیح یا تسخیر الرّیاح به کار میرود.
نماد چیست
در ادبیات، عرفان و اسطورهشناسی، تسخیر باد نماد قدرت فوقالعاده، فرمانروایی بر امور غیرممکن و سرعت بالا در جابهجایی است. همچنین در اشعار شاعرانی چون حافظ و فردوسی، با اشاره به ملک سلیمان، نمادی از فرجام ناپایدار و گذری بودن بزرگترین قدرتهای جهان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تسخیر باد
ترکیب «تسخیر باد» مأخوذ از آیات قرآن کریم است و به عنوان یکی از معجزات و مواهب ویژه الهی به حضرت سلیمان (ع) شناخته میشود که به فرمان خدا، تندبادها را برای او نرم و رام ساخت تا مسافتهای طولانی را در مدتی کوتاه طی کند. این عبارت از منظر لغوی یک اصطلاح ثابت در زبان معیار نیست، بلکه ترکیبی است که از بخش عربی (تسخیر از ریشه سخر) و بخش فارسی (باد) تشکیل شده است.
در ادبیات فارسی و متون عرفانی، این اصطلاح بازتاب گستردهای داشته و علاوه بر نشان دادن قدرت مطلقه، حاکمیت آرمانی و توانایی انجام کارهای خارقالعاده، به عنوان نمادی از بیثباتی و ناپایداری دنیا نیز به کار میرود؛ چرا که حتی حکومتی با عظمتِ ملک سلیمان که باد را در تسخیر داشت، سرانجام فانی شد و از بین رفت.