یعنی چه
واژه مرتان دارای دو وجهه معنایی متفاوت است؛ در اصلِ عربی و کاربرد قرآنی به معنای دو بار، دو دفعه و دو مرتبه است (تکرار عددی یک عمل). در ریشهٔ فارسی، این کلمه به عنوان نام خاص پسرانه و به معنی مردان، جوانمردان و دلیران (ترکیب مرد + ان جمع یا نسبت) تعبیر میشود.
تلفظ
در کاربرد عربی و قرآنی به صورت مَرَّتان (Marratān) با تشدید روی حرف راء تلفظ میشود. در نامگذاری فارسی به صورت مَرتان (Martān) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه مرتان به عنوان پاسخ برای راهنمای «دو بار در عربی» یا «نام پسرانه به معنی جوانمردان» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
برای معنای عربی/قرآنی واژههای twice یا two times استفاده میشود و برای نام خاص فارسی، به صورت Martan مکتوب میگردد.
به عربی
خود واژه در اصل عربی است و شکل دیگر آن «مرتین» میباشد. اگر منظور معنای فارسی آن (مردان) باشد، معادل عربی آن «رجال» خواهد بود.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه در زبان فارسی با توجه به سیاق متن، کلماتِ «دوبار»، «دو مرتبه» یا اسم عام «مردان» و «دلیران» است.
در قرآن
این واژه در قرآن کریم به عنوان مثنای «مَرَّة» و به معنی دو بار به کار رفته است؛ معروفترین نمونه آن در آیه ۲۲۹ سوره بقره به صورت «الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ» (طلاق [رجعی] دو بار است) دیده میشود که به تکرار حکم اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل مرتان
واژه مرتان یک کلمه با دو قلمرو معنایی کاملاً متمایز است که کاربران با اهداف متفاوتی آن را جستجو میکنند. از یک سو، این واژه ریشه فصیح عربی دارد که در متون دینی و قرآن کریم به عنوان صیغه مثنی از کلمه «مرة» به کار رفته و دقیقاً به معنای «دو بار» یا «دو مرتبه» تکرار شدن یک فعل یا حکم است.
از سوی دیگر، در تبارشناسی نامهای ایرانی و زبان فارسی، مرتان به عنوان یک اسم خاص پسرانه شناخته میشود که از ترکیب واژه «مرد» و پسوند جمع یا نسبت «ان» پدید آمده و معنای زیبای «جوانمردان»، «شجاعان» و «دلیران» را افاده میکند. بنابراین شناخت دقیق معنای آن به بستر جملهای که کلمه در آن قرار گرفته بستگی دارد.