یعنی چه
مهمان به فردی گفته میشود که با دعوت قبلی یا به صورت ناخوانده به محل اقامت، خانه یا مجلسی وارد میشود و برای مدتی محدود حضور دارد. در این میان، میزبان وظیفه دارد از او به شایستگی اکرام و پذیرایی کند.
ریشه
این واژه اصالت ایرانی و هندواروپایی دارد. در زبان اوستایی از ریشه «مَیْث» به معنی ماندن و توقف کردن آمده (همریشه با میهن) و در زبان پهلوی (فارسی میانه) به صورت «ماهمان» (māhmān) به معنی ساکن، مقیم و مدعو به کار میرفته است.
جمله سازی
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه «مهمان» به عنوان پاسخ یک کلمه ۵ حرفی شناخته میشود. از دیگر هممعنیهای آن در جدول میتوان به ضیف، مدعو، نزیل و زائر اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Guest دقیقترین معادل برای مهمان است و کلمه Visitor نیز برای بازدیدکننده یا مهمان موقت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به مهمان «ضیف» میگویند که جمع آن «ضیوف» است. این کلمه در قرآن کریم نیز به کار رفته است؛ مانند عبارت «ضیف ابراهیم» در اشاره به فرشتگانی که مهمان حضرت ابراهیم شدند.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Misafir (که وامواژهای از مسافر عربی است) بسیار رایج است و واژه اصیل ترکی برای این مفهوم Konuk میباشد.
جمعبندی و توضیح کامل مهمان
واژه «مهمان» یکی از کلیدیترین مفاهیم در فرهنگ، ادب و رسوم اجتماعی ایرانیان است. این کلمه با ریشه کهن اوستایی خود، مفهوم اقامت موقت و گرامیداشت تازه واردان را در دل دارد. در فرهنگ ایرانی، مهمان فراتر از یک بازدیدکننده ساده، به عنوان «حبیب خدا» و نماد برکت و رحمت الهی شناخته میشود و اکرام او از وظایف اخلاقی هر خانواده است.
علاوه بر این، مفهوم مهمان در نگاه عارفانه و ادبیات کلاسیک فارسی، استعارهای از حضور موقت انسان در این جهان مادی (سرای سپنج) است. انسانها همگی مهمانانی هستند که چند روزی را در این دنیا سپری میکنند و سپس بار سفر میبندند. این نگاه چندبعدی، جایگاه ویژهای به این واژه در زبان فارسی بخشیده است.