یعنی چه
«دامن قیامت» یک ترکیب استعاری و کنایی در زبان و ادبیات فارسی است. این عبارت معمولاً به معنای آستانه، لبه یا گسترهٔ روز رستاخیز و کنایه از «تا نهایت زمان، الیالابد و تا پایان جهان» به کار میرود. وقتی میگویند اتفاقی تا دامن قیامت ادامه دارد، یعنی آن امر همیشگی و جاودان است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این ترکیب معمولاً به عنوان پاسخی ۹ حرفی برای نشان دادن مفهوم ابدیت، تا روز محشر یا پایان جهان کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این اصطلاح کنایی در زبان انگلیسی از عبارات مربوط به پایان جهان و ابدیت استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ترکیبهای صریح دینی و زمانی برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و واژههای دستکم هممعنی فارسی آن شامل عباراتی چون: تا ابد، الیالابد، دامن آخرالزمان، تا محشر و جاویدان است که همگی به مفهوم بیانتها بودن زمان اشاره دارند.
در قرآن
ترکیب ادغامشده و فارسی «دامن قیامت» به عنوان یک عبارت مستقل در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، جزء دوم آن یعنی واژه «القیامة» (یا الساعة) به عنوان روز رستاخیز و حسابرسی، به کرات در آیات قرآن مورد تأکید قرار گرفته است.
نماد چیست
در شعر و ادبیات کلاسیک فارسی، این عبارت نماد پیوند ناگسستنی، پایندگی مطلق، وسعت بیانتها و جاودانگی یک اندوه، عهد یا واقعه تا واپسین روز جهان است؛ چنانکه شاعران برای نشان دادن عمق یک ابراز ارادت یا اندوه از تعبیر «تا دامن قیامت» استفاده میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل دامن قیامت
عبارت «دامن قیامت» یک اصطلاح لغتنامهای مستقل و ساختاریافته نیست، بلکه یک ترکیب اضافهٔ استعاری و تصویر شاعرانه است که از کنار هم قرار گرفتن واژه فارسی «دامن» (به معنای لبه، کناره یا گستره) و واژه عربی «قیامت» (به معنای روز رستاخیز و پایان جهان) پدید آمده است.
این اصطلاح کنایی در ادبیات فارسی برای اشاره به مفهوم ابدیت، جاویدان بودن و امتداد یک واقعه تا آخرین حد ممکن از زمان به کار میرود. در حقیقت، وقتی سخن از امری «تا دامن قیامت» به میان میآید، هدف نشان دادن عظمت، وسعت بیانتها و زوالناپذیری آن پدیده تا برپایی دادگاه عدل الهی در آخرالزمان است.