یعنی چه
دلمهشدگی به فرآیندی گفته میشود که در آن یک مایع (مانند خون، شیر یا چربی) بر اثر گرما، سرما، مایه زدن یا واکنشهای شیمیایی و زیستی تغییر حالت داده و به صورت لخته، ژلهای یا نیمهجامد درمیآید.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح دال و لام یعنی «دَلَمهشدگی» است؛ نباید آن را با واژه خوراكی «دُلمه» (با ضمه دال) اشتباه گرفت.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، بسته به تعداد حروف درخواستی میتوان از واژههای دلمه شدگی، انعقاد یا تخثر استفاده کرد.
به انگلیسی
بسته به متن و نوع مایع، از معادلهای متفاوتی در زبان انگلیسی استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و کاربردی این واژه در زبان فارسی شامل لختهشدگی، انعقاد، بستن و ماسیدگی است که همگی مفهوم تغییر بافت از مایع به جامد یا نیمهجامد را میرسانند.
نماد چیست
در مفاهیم پزشکی و زیستشناسی، دلمهشدگی نماد فرآیند هموستاز (بند آمدن خون) و ترمیم زخم است. همچنین از نظر ریشهشناسی و با توجه به مفهوم قرآنی «علقه»، این حالت به عنوان نمادی از آغاز شکلگیری حیات جنینی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دلمه شدگی
دلمهشدگی (با تلفظ دَلَمه) یک فرآیند طبیعی و فیزیولوژیک است که طی آن مایعات حیاتی یا خوراکی دچار تغییر ساختار شده و از حالت روان به حالت نیمهجامد، لخته یا ژلهای تبدیل میشوند. این واژه در زبان فارسی جایگاه مشخصی در متون علمی، پزشکی و آشپزی دارد و نباید با واژه دُلمه (نوعی غذا) که ریشه ترکی دارد اشتباه شود.
در علوم پزشکی، دلمهشدگی خون یا همان تخثر و انعقاد، یک سازوکار حیاتی برای جلوگیری از خونریزی و آغاز فرآیند بهبود زخمهاست. در صنایع غذایی نیز این پدیده هنگام تبدیل شیر به پنیر یا ترش شدن و بریده شدن شیر مشاهده میشود.
از نظر واژهگزینی و معادلیابی، این مفهوم ارتباط نزدیکی با واژه قرآنی «علقه» دارد که به معنای خون بسته شده در اولین مراحل رشد جنین است، و در زبان انگلیسی نیز متناسب با کاربرد، با اصطلاحات علمی نظیر Coagulation و Clotting بیان میشود.