یعنی چه
پوزشپذیر به دو معنای عمده به کار میرود؛ نخست صفت برای کسی (مانند انسان بزرگوار یا خداوند) که عذرخواهی فرد خطاکار را با سعه صدر میپذیرد و او را میبخشد. دوم، صفت برای کار یا خطایی که شایستگی گذشت را دارد و میتوان از آن چشمپوشی کرد.
تلفظ
تلفظ این واژه ترکیبی از دو بخش است: «پوزِش» با کسر زاء و «پَذیر» با فتح پاء و کسره ذال.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «پذیرنده عذر»، «بخشنده» یا «توبهپذیر» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه صفت برای شخصِ گذشتکننده باشد یا برای خطای ارتکابیافته، معادلهای انگلیسی آن تغییر میکند.
به عربی
در زبان عربی، مفاهیم قرآنی و اخلاقی متعددی مانند غفور و متسامح بار معنایی این واژه فارسی را حمل میکنند.
به فارسی
مترادفها و واژههای همارز فارسی آن شامل عذرپذیر، بخشنده، گذشتکار، معذوردارنده و آمرزنده است که همگی بر مفهوم بزرگواری و چشمپوشی از تقصیر دلالت دارند.
جمعبندی و توضیح کامل پوزش پذیر
واژه «پوزشپذیر» یک صفت مرکب فاعلی و مفعولی اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب «پوزش» (به معنی طلب بخشش) و «پذیر» (از مصدر پذیرفتن) ساخته شده است. این واژه در ادبیات و فرهنگ اخلاقی ما جایگاه ویژهای دارد و تجسمبخش صفاتی چون بزرگواری، سعه صدر، کرامت و پیونددهنده روابط انسانی پس از بروز کدورتهاست.
اگرچه این عبارت به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما از نظر مفهومی بازتابدهنده کامل اسما و صفات الهی همچون «التواب»، «الغفور» و «العفو» است. در کاربردهای روزمره و ادبی نیز هم به انسانهای باگذشت اطلاق میشود و هم به خطاهایی که چندان سهمگین نیستند و میتوان از آنها چشمپوشی کرد.