یعنی چه
تکبیرات عید به معنای به زبان آوردن عبارتهای ستایشی خداوند و ذکر «اللهاکبر» در شب و روز عید فطر و عید قربان است. این تکبیرها در اصطلاح فقهی شامل تکبیرهای خاصی است که پیش از نماز عید یا پس از نمازهای واجب در ایام تشریق برای تعظیم و بزرگداشت نام خداوند و ابراز شادی عبادی خوانده میشود.
تلفظ
این عبارت به صورت تکبیراتِ عید (takbīrāt-e 'eyd) تلفظ میشود که شامل واژهٔ جمع «تکبیرات» با کسرهٔ اضافه به کلمهٔ «عید» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان ذکر یا شعار مخصوص عید فطر و قربان، کلمهٔ «تکبیرات عید» با ۱۰ حرف یا «تکبیرات عیدین» است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی برای اشاره به این عبادات از اصطلاح Eid Takbirs یا واژهٔ توصیفی Eid glorifications (Allahu Akbar recitations) استفاده میشود.
به عربی
در زبان و فقه عربی این اصطلاح را دقیقاً به صورت «تکبیرات العید» یا «تکبیرات العیدین» (اشاره به هر دو عید فطر و قربان) به کار میبرند.
به فارسی
معادل یا برگردان روان فارسی آن «ذکر بزرگداشت خدا در روز جشن» یا «بانگِ بزرگداشتِ الهی در عید» است که در ادبیات دینی به عنوان شعار شادی مؤمنان شناخته میشود.
در قرآن
خود ترکیب «تکبیرات عید» به طور مستقیم در قرآن نیامده، اما ریشه و دستور آن در آیه ۱۸۵ سوره بقره برای عید فطر (...وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ...) و آیه ۳۷ سوره حج برای عید قربان آمده است که بر تکبیر و بزرگداشت خداوند به پاس هدایتش تأکید دارند.
جمعبندی و توضیح کامل تکبیرات عید
«تکبیرات عید» به مجموعه ذکرهایی گفته میشود که محور اصلی آنها عبارت شریف «الله اکبر» است و مسلمانان در شب و روز عید فطر و عید قربان با صدای بلند یا آهسته زمزمه میکنند. این شعار عبادی، ریشه در فرمایشات قرآن کریم دارد که مومنان را پس از اتمام مناسک بزرگی چون روزهداری ماه رمضان یا انجام اعمال حج، به بزرگداشت نام و عظمت خداوند فرا میخواند.
این تکبیرها علاوه بر جنبههای فقهی و آداب خاصی که در نماز عید دارند، در فرهنگ اسلامی به عنوان نمادی از همبستگی اجتماعی، ابراز شادی پاک و شکرگزاری جمعی شناخته میشوند. طنینانداز شدن این عبارات در مصلّیها و مساجد، اعلام رسمی حلول عید و تجدید عهد با توحید است.