یعنی چه
اباریق در لغت جمع واژه «إبریق» است و به ظرفها، کوزهها، تنگها یا آفتابههایی گفته میشود که دارای لوله و دسته هستند و برای نگهداری یا ریختن مایعات (مانند آب یا نوشیدنیها) مورد استفاده قرار میگیرند. در متون قدیمی گاهی به دلیل درخشندگی این ظروف، استعاره از شمشیر براق یا زیبایی نیز بوده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی و عربی با فتحة حرف اول و الف کشیده به صورت «اَبارق» (Abāriq / abārīq) تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، واژه اباریق دقیقاً ۶ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «جمع ابریق»، «کوزههای بهشتی» یا «ظروف لولهدار» کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای ترجمه این کلمه به انگلیسی از واژگانی که به ظروف دهانهدار و دستهدار اشاره دارند استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین معادلهای این واژه شامل کوزهها، تنگها، صراحیها، آبدستانها و آفتابهها است. از نظر ریشهشناسی نیز بسیاری از لغویون معتقدند خود واژه ابریق، معرب (عربیشده) کلمه فارسی «آبریز» یا «آبراه» است.
در قرآن
این واژه تنها یک بار در قرآن کریم در آیه ۱۸ سوره مبارکه واقعه («بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ») به کار رفته است. در این آیه، خداوند در توصیف پذیرایی از مقربان در بهشت، از اباریق (ظروف لولهدار و دستهدار) در کنار اکواب (قدحهای بدون دسته) نام میبرد.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ قرآنی، اباریق نماد پاکی، شادکامی بهشتی، فراوانی و پذیرایی شاهانه الهی از مؤمنان است. همچنین به دلیل درخشندگی خاصی که در لغت برای آن ذکر شده، گاهی به عنوان نماد تجلی انوار معنوی و ظرفی برای چشاندن حقایق غیبی به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اباریق
واژه «اباریق» جمع مکسر کلمه «ابریق» است که در اصل به ظروف، کوزهها یا تنگهای لولهدار و دستهداری اطلاق میشود که برای ریختن و نوشاندن مایعات استفاده میشوند. بر اساس دیدگاه بسیاری از زبانشناسان، این کلمه اصالتی ایرانی دارد و معرّب واژه فارسی «آبریز» است که به زبان عربی راه یافته و به دلیل صفای جنس و درخشندگیاش، ساختار متفاوتی به خود گرفته است.
این کلمه در فرهنگ اسلامی و قرآنی جایگاه ویژهای دارد؛ چرا که یکبار در سوره واقعه برای توصیف زیباییها و شکوه پذیرایی از مقربان و بهشتیان در کنار قدحها و جامها ذکر شده است. مفسران تفاوت آن را با واژههای همنشینش مانند «اکواب» در داشتن دسته و لوله میدانند.
در حوزه ادبیات عرفانی و متون کهن، اباریق فراتر از یک ظرف مادی، به عنوان نمادی از طهارت، فراوانی نعمتهای الهی و واسطهای برای تجلی انوار و حقایق غیبی به شمار میرود که شادکامی جاودان را تداعی میکند.