یعنی چه
اصالت ذهن (یا ذهنگرایی و ایدئالیسم) دیدگاهی فلسفی است که بر اساس آن، ذهن، پندار، آگاهی یا سوژهٔ درککننده، بنیاد و اصل اساسی جهان و حقیقت به شمار میرود. پیروان این نظریه معتقدند که جهان خارج و پدیدههای مادی یا به طور کامل ساخته و پرداختهٔ ذهن ما هستند، یا اینکه شناخت و اثبات آنها بدون وجود یک ذهن ادراککننده امکانپذیر نیست؛ بنابراین حقیقت عینی مستقل از آگاهی وجود ندارد یا قابل دسترسی نیست.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «اصالت» (اِ صا لَ ت) به معنای ریشهدار بودن و بنیادین بودن، و «ذهن» (ذِ هن) به معنای قوهٔ ادراک و هوش تشکیل شده است که به صورت اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مدخل در جدول کلمات متقاطع «اصالت ذهن» با ۸ حرف است. با این حال، کلماتی مانند «ایدئالیسم» یا «ذهنگرایی» نیز میتوانند به عنوان پاسخهای جایگزین و معادل همحرف مورد استفاده قرار گیرند.
به انگلیسی
در متون فلسفی غرب، برای تبیین این دیدگاه بسته به شدت و بافت متن از واژگان Subjectivism یا Idealism استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فلسفی، برای اشاره به مفهوم ایدئالیسم معمولاً از واژه «المثالیة» استفاده میکنند و ترکیب «أصالة الذهن» به صورت تحلیلی به کار میرود.
در قرآن
ترکیب اصطلاحی «اصالت ذهن» و حتی خود واژهٔ «ذهن» به طور صریح در متن قرآن کریم وجود ندارد. در دیدگاه قرآن، جهان مادی و هستی خارجی کاملاً واقعی، عینی و مخلوق خداوند است و توهم یا ساختهٔ ذهن بشر تلقی نمیشود. با این حال، قرآن کریم برای فرآیندهای ادراکی و عقلانی انسان از واژگانی چون «فؤاد» (قلب/مرکز ادراک)، «لبّ» (عقل خالص) و «عقل» بارها استفاده کرده است.
جمعبندی و توضیح کامل اصالت ذهن
اصطلاح «اصالت ذهن» یک ترکیب فلسفی و تحلیلی در زبان فارسی معاصر است که به عنوان برگردانی برای مکاتب ذهنمحور غرب (مانند ایدئالیسم و سابجکتیویسم) ساخته شده است. این اصطلاح در لغتنامههای کلاسیک و قدیمی فارسی به عنوان یک مدخل مستقل و سنتی وجود ندارد، اما در ادبیات فلسفی جدید برای توضیح دیدگاههایی به کار میرود که جهان مادی را وابسته به ادراک آگاهی میدانند.
بر اساس این رویکرد، واقعیت عینی یا اساساً وجود مستقل ندارد یا ارزش شناختی آن کاملاً به ذهن و سوژه درککننده وابسته است. این مفهوم درست در نقطهٔ مقابل مکاتبی نظیر اصالت واقع (رئالیسم) و اصالت ماده (ماتریالیسم) قرار میگیرد که برای جهان خارج از ذهن، وجودی مستقل و بنیادین قائل هستند.