یعنی چه
روزه در لغت به معنای منسوب به روز است و در اصطلاح شرع و فقه، به عمل عبادی خودداری و امساک آگاهانه از خوردن، نوشیدن و دیگر مبطلات (مفطرات) از طلوع سپیدهدم (فجر صادق) تا غروب آفتاب به قصد تقرب به خداوند گفته میشود. این آیین در اسلام و بسیاری از ادیان دیگر به عنوان راهی برای تزکیه نفس شناخته میشود.
متضاد
واژههایی که مفهوم مخالف روزه و روزهداری را میرسانند شامل افطار (باز کردن روزه)، فطر و روزهخواری هستند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمهٔ «روزه» یک پاسخ ۴ حرفی است. همچنین واژههای هممعنی آن مانند صوم (۳ حرفی) و صیام (۴ حرفی) نیز بسیار پرکاربرد هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای مفهوم روزه و روزهداری از واژه Fasting استفاده میشود.
به عربی
معادلهای رسمی و قرآنی واژه روزه در زبان عربی، الصوم و الصیام هستند.
به ترکی
در ترکی استانبولی به روزه Oruç میگویند که خود وامواژهای است که از واژه فارسی «روزه» (در اصل rōzag در فارسی میانه) ریشه گرفته است.
در قرآن
خود واژهٔ فارسی «روزه» در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما مفهوم و معادل عربی آن یعنی «الصِّیَام» و «صَوْم» در آیات متعددی آمده است؛ از جمله آیه ۱۸۳ سوره بقره که بر وجوب روزه بر مؤمنان تأکید میکند («يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ»). همچنین در آیه ۲۶ سوره مریم به «روزهٔ سکوت» حضرت مریم اشاره شده است («إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمَٰنِ صَوْمًا»).
جمعبندی و توضیح کامل روزه
واژه «روزه» ریشه در زبان پارسی میانه (پهلوی) دارد و در اصل به صورت rōzag تلفظ میشده که با کلمه «روز» همریشه است. این واژه در فرهنگ اسلامی و آیینهای عبادی، به عمل خودداری آگاهانه از خوردن، آشامیدن و دیگر مبطلات از سپیدهدم تا غروب آفتاب با نیت تقرب به پروردگار اطلاق میشود و مایه پاکسازی روح و تقواست.
از دیدگاه نمادین، روزه نشانهای از خویشتنداری، صبر، تزکیه نفس و همدردی عمیق با نیازمندان و گرسنگان است. این مفهوم در قرآن کریم با واژگان «صوم» و «صیام» بیان شده و آداب و احکام فقهی و اخلاقی گستردهای را در بر میگیرد که فراتر از یک امساک ساده، به دنبال ارتقای معنوی انسان است.