یعنی چه
«آدم مقتدر» به فردی اطلاق میشود که قدرت، اختیار، نفوذ یا توانایی انجام کار و تصمیمگیری مؤثر دارد. چنین فردی بر شرایط و امور مسلط است، در اجرای تصمیمات خود قاطع عمل میکند و توانایی بالایی در مدیریت دیگران یا هدایت شرایط سخت دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه تشکیل شده است: «آدَم» با فتحه روی دال، و «مُقتَدِر» به صورت مُقتَدِر (با ضمه ميم، سکون قاف، فتحه تاء و کسره دال) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق و مستقیم در جدول برای این شرح، خودِ عبارت «آدم مقتدر» با ۸ حرف است. واژگان مترادفی چون قدرتمند، توانا و بااقتدار نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف یک شخص مقتدر و با نفوذ، رایجترین و دقیقترین واژهها Powerful و Authoritative هستند.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به انسان صاحب قدرت و نفوذ از تعابیری مانند «قوي» یا «ذو سلطة» استفاده میشود.
در قرآن
واژه «مقتدر» در قرآن کریم (۳ بار به صورت مفرد و ۱ بار به صورت جمع) منحصراً به عنوان یکی از صفات و اسماء حسنای خداوند به کار رفته است و نشاندهنده قدرت مطلق و بینهایت الهی است؛ مانند آیه ۴۵ سوره کهف: «وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ مُقْتَدِرًا» (و خدا همواره بر هر کاری تواناست). بنابراین در متن قرآن این صفت برای انسان استفاده نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل آدم مقتدر
عبارت «آدم مقتدر» در زبان فارسی به فردی اشاره دارد که از نظر شخصیتی، جایگاه اجتماعی یا قانونی، توانایی بالایی در هدایت، کنترل و تصمیمگیریهای قاطع دارد. این افراد معمولاً با ویژگیهایی چون نفوذ کلام، تسلط بر امور و مدیریت کارآمد شناخته میشوند و مایه ثبات در مجموعههای خود هستند.
از نظر ریشهشناسی، واژه مقتدر ریشه در زبان عربی و ثلاثی مجرد «ق د ر» دارد که به معنای توانستن و سنجش قدرت است. جالب اینجاست که این واژه در متن قرآن کریم تنها برای توصیف قدرت بیانتها و مطلق باریتعالی به کار رفته، اما در زبان عامه و ادبیات فارسی، ترکیب «آدم مقتدر» به انسانهای متنفذ، بااراده و قاطع در جامعه اطلاق میشود.
در فرهنگ عامه و ادبیات، اقتدارگرایی و مقتدر بودن گاهی مرز باریکی با سلطهگری پیدا میکند؛ با این حال، یک آدم مقتدرِ مثبت، کسی است که تواناییهای خود را در جهت پیشبرد درست اهداف و برقراری نظم و عدالت به کار میگیرد و نمادی از استواری و قاطعیت است.