یعنی چه
السامری نام یا لقب شخصیتی تاریخی در روایات قرآنی است که در زمان غیبت موقت حضرت موسی (ع) در کوه طور، از طلا و جواهرات قومی گوسالهای ساخت و با حیلهگری بنیاسرائیل را به پرستش آن معتاد و گمراه کرد.
تلفظ
این واژه در زبان عربی با الگوبرداری از حروف شمسی، «اَسسَامِرِی» (با تشدید سین و کسر راء) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً دارای ۷ حرف است و به عنوان عامل فتنه بنیاسرائیل شناخته میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم و متون تاریخی مذهبی، برای اشاره به این شخص از این عبارات استفاده میشود.
به فارسی
معادل مستقیم این واژه در زبان فارسی همان «سامری» یا با تکیه بر الف و لام تعریف، «مرد سامری» است که به قوم یا موقعیت جغرافیایی او اشاره دارد.
در قرآن
نام السامری ۳ بار در قرآن کریم و تماماً در سوره طه (آیات ۸۵، ۸۷ و ۹۵) ذکر شده است. او عامل آزمایش الهی و انحراف عقیدتی قوم بنیاسرائیل معرفی شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، السامری یا اصطلاح «گوساله سامری» نماد آشکار فریبکاری مذهبی، ساحری، ایجاد انحراف در غیاب رهبری راستین و طردشدگی نهایی در برابر حقیقت است.
جمعبندی و توضیح کامل السامری
واژه «السامری» در اصل اشاره به شخصیتی فتنهگر و زیرک در تاریخ بنیاسرائیل دارد که از غیبت حضرت موسی (ع) سوءاستفاده کرد. او با ساختن گوسالهای طلایی که صدایی شبیه به گاو تولید میکرد، جامعهٔ نوپای موحدان را دچار انحراف شدید عقیدتی و بتپرستی نمود.
از نظر ریشهشناسی، انتساب دقیق او مشخص نیست؛ گروهی او را منسوب به شهر سامره (سامریه) یا طایفهای خاص میدانند و در ریشه عبری نیز مفاهیمی چون نگهبان برای آن متصور است. با این حال، در قرآن کریم نام او صراحتاً به عنوان عامل این آزمایش و انحراف بزرگ مطرح شده است.
در ادبیات و زبان فارسی، نام او فراتر از یک شخص تاریخی، به یک کهنالگو و نماد برای فریبکاریهای جذاب اما توخالی، بدعتگذاری در دین و گمراه کردن تودهها تبدیل شده است که در نهایت با آشکار شدن حقیقت، محکوم به انزوا و شکست گردید.