یعنی چه
سپاسداری در زبان فارسی به معنای حالت یا عملِ قدردان بودن، شکران، حمد، تشکر و پاس داشتن نیکی دیگران است. این واژه از ترکیب «سپاس» (احترام و تشکر) و «داری» (از مصدر داشتن) ساخته شده و به مفهوم نگاه داشتن حقِ سپاس و فروتنی در برابر لطف دیگران اشاره دارد.
متضاد
واژههایی که مفهوم برعکس سپاسداری و قدرشناسی را میرسانند و نشاندهنده نادیده گرفتن لطف یا نیکی دیگران هستند.
هم خانواده
کلماتی که از یک ریشه زبانی (پهلوی spās) مشتق شدهاند یا با مفهوم حفظ حرمت و تشکر در ارتباط هستند.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [سِ پاس دا ری] (se-pās-dā-rī) است که مصوت اول آن کسره و بقیه هجاها با مصوت بلند «آ» و «ی» ادا میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، اگر پرسش درباره حقشناسی یا شکران با تعداد ۸ حرف باشد، پاسخ دقیق آن «سپاس داری» است.
به انگلیسی
رایجترین معادلهای این واژه در زبان انگلیسی که مفهوم قدردانی عمیق و تشکر را منتقل میکنند.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از واژههایی چون شکر و امتنان استفاده میشود. اگرچه خود کلمه سپاسداری در قرآن نیست، اما واژه «شکر» بارها به عنوان معادل مفهومی آن تکرار شده است.
جمعبندی و توضیح کامل سپاس داری
واژه «سپاسداری» یک حاصلِ مصدر مرکب و اصیل فارسی است که ریشه در زبان پهلوی (پارسی میانه) دارد. این واژه از دو بخش «سپاس» به معنی احترام و تشکر، و «داری» از ریشه اوستایی داشتن و حفظ کردن تشکیل شده است؛ بنابراین معنای دقیق لغوی آن، نگاه داشتن و حفظ کردنِ حقِ سپاس و نیکی است.
این کلمه بیشتر کاربردی ادبی، کتابی و رسمی دارد و در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا و عمید به عنوان مرادف حقشناسی و شکرگزاری شناخته میشود. در فرهنگ ایرانی و بینالمللی، مفاهیمی چون دستهای به هم چسبیده، گل رز صورتی و روز ۲۱ سپتامبر (روز جهانی سپاسداری) به عنوان نمادهای بصری و فرهنگی این فضیلت اخلاقی به شمار میروند.