یعنی چه
این عبارت شکل تغییریافته یا معرب جمله معروف «اهیه اشر اهیه» در تورات (سفر خروج) است که خداوند در پاسخ به حضرت موسی (ع) فرمود. در فرهنگ اسلامی، تفاسیر و روایات، آن را اسم اعظم خداوند و به معنای زنده، پاینده، ازلی و هستی مطلقِ تغییرناپذیر میدانند.
تلفظ
تلفظ رایج آن در متون فارسی و ادعیه اسلامی «باهیا شراهیا» (یا با الف ممدوده مانند آهیا شراهیا) است. صورت اصلی این واژه در زبان عبرانی باستان به صورت «اِهْیِه اَشِر اِهْیِه» (Ehyeh Asher Ehyeh) خوانده میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، عبارت «باهیا شراهیا» به عنوان پاسخی ۱۱ حرفی برای پرسشهایی نظیر «اسم اعظم به زبان عبری» یا «معادل عبری الحی القیوم» شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای کتاب مقدس (عهد عتیق)، این عبارت عیناً به صورت «I am that I am» ترجمه شده است که به خودبسندگی و وجود ازلی پروردگار اشاره دارد.
به فارسی
هرچند این عبارت ریشه فارسی ندارد و یک وامواژه از عبری کهن است، اما برگردان مفهومی آن به زبان فارسی شامل واژگانی چون «هستی مطلق»، «ذات الهی»، «واجبالوجود» و «پاینده و جاودان» (بوده است و خواهد بود) میشود.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات عرفانی و تفاسیر اسلامی (مانند داستان آصف بن برخیا در سوره نمل) نماد «اسم اعظم خداوند»، قدرت احاطهٔ تکوینی بر جهان مادی و پناه بردن به ذات زنده و بیزوال الهی برای گشایشهای بزرگ و معجزهآسا به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل باهیا شراهیا
عبارت «باهیا شراهیا» (که به صورتهای دیگری چون آهیا شراهیا، یاهیا شراهیا و اهیه اشر اهیه نیز ثبت شده) واژهای اصیل در زبان فارسی نیست، بلکه عبارتی وامگرفته از زبان عبرانی کهن و متون عهد عتیق (تورات) است. این جمله در اصل پاسخی است که خداوند به حضرت موسی (ع) هنگامی که نامش را پرسید داد و در زبان انگلیسی به «I am that I am» ترجمه میشود.
در فرهنگ و تفاسیر اسلامی، گرچه این لفظ صریحاً در متن آیات قرآن کریم نیامده، اما در روایات مفسران ذیل آیه ۴۰ سوره نمل (داستان آوردن تخت بلقیس) آمده است که آصف بن برخیا با استفاده از همین علم کتاب و اسم اعظم توانست تخت را در یک چشم برهم زدن حاضر کند. از این رو، در ادعیه و حرزهای کهن (مانند حرز امام علی ع) نیز به عنوان نامی گرهگشا یاد میشود.
به طور کلی، این عبارت تجلی مفاهیمی چون «الحی القیوم» (زنده و پاینده)، هستی مطلق، واجبالوجود و ذات تغییرناپذیر الهی است که صفت ازلیت و ابدیت پروردگار را در قالب کلمات به تصویر میکشد.