یعنی چه
واژه سباطه در لغت به چند معنای مشخص اشاره دارد؛ نخست به معنی خاکروبه، زباله و هر آن چیزی است که هنگام جارو کردن جمع میشود. دوم به معنای مزبله یا همان مکانی است که زبالهها را در آن تخلیه میکنند. همچنین این کلمه به موهای ریختهشده هنگام شانه زدن و یا موی کاملاً صاف، لخت و بدون فر (مسترسل) نیز اطلاق میشود. در برخی کاربردهای دیگر، به معنای فراوانی و کثرت (مانند کثرت باران) آمده است.
تلفظ
این کلمه به صورت سَباطَه (Sabaata) تلفظ میشود که حرف سین دارای فتحه، باء به همراه الف مدی و طاء دارای فتحه است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه سباطه به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «زباله»، «خاکروبه» یا «محل ریختن زباله» کاربرد دارد و کلمهای ۵ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به معنای مد نظر، معادلهای انگلیسی آن برای مفهوم زباله Garbage یا Rubbish و برای مفهوم موی لخت Straight hair است.
به فارسی
برابرهای فارسی دقیق این واژه شامل خاکروبه، زباله، پسماند، و دُورریز است و در مفهوم مکانی به معنای زبالهدانی یا مزبله میباشد. در مفهوم ظاهری نیز معادل موی صاف و لخت قرار میگیرد.
در قرآن
عین واژه «سباطه» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، واژه هم-خانواده آن یعنی «الأَسباط» که به قبایل دوازدهگانه بنیاسرائیل و نوادگان حضرت یعقوب اشاره دارد و از ریشه زبانی مشترک (گسترش و امتداد نسل) میآید، ۵ مرتبه در آیاتی از جمله آیه ۱۳۶ سوره بقره و آیه ۱۶۳ سوره نساء آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل سباطه
واژه سباطه از ریشههای اصیل عربی است که به زبان فارسی وارد شده و در متون کهن لغوی ثبت گردیده است. این واژه برخلاف ظاهر آن که ممکن است با «ساباط» (گذرگاه مسقف در معماری سنتی) اشتباه گرفته شود، در اصل به مفاهیمی همچون خاکروبه، پسماند و محل تجمع زباله اشاره دارد.
علاوه بر معنای زباله و مزبله، این واژه در توصیف ویژگیهای ظاهری به موهای صاف، لخت و فروهشته نیز اطلاق میشود. شناخت دقیق این کلمه به حل جدولهای کلمات متقاطع و درک درست متون کهن عربی و فارسی کمک شایانی میکند.