یعنی چه
سگبان در زبان فارسی به کسی گفته میشود که مسئولیت نگهداری، مراقبت، پرورش و تربیت سگها (بهویژه سگهای شکاری یا نگهبان در دربار پادشاهان و شکارگاههای قدیم) را بر عهده داشته است.
تلفظ
این واژه به صورت سَگْبان (تلفظ اصیل فارسی: Sagbān) خوانده میشود که شامل دو بخش «سگ» و پسوند «بان» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه معمولاً خودِ «سگبان» (۵ حرفی) یا معادل عربی آن یعنی «کلاب» (۴ حرفی) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به نوع فعالیت (نگهداری، تربیت یا تکثیر) از واژههای Dog handler یا Dog keeper استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژهٔ قدیمی و کلاسیک آن «کَلّاب» است و در اصطلاح امروزی به آن «مربی الکلاب» میگویند.
به فارسی
واژهٔ سگبان یک ترکیب اصیل و مرکب فارسی است که از «سگ» (ریشه اوستایی spā) و پسوند پهلوی «بان» (به معنی نگهبان و حامی، مانند باغبان و مرزبان) ساخته شده است. معادلهای دیگر آن سگدار و مربی سگ هستند.
نماد چیست
در ادبیات کهن فارسی (مانند اشعار خاقانی و نظامی)، سگبان نمادی از مرتبه اجتماعی پایین و خدمتکاری در درجات فرودین دربار است؛ چرا که نگاهبانی سگ شغلی کمارزش شمرده میشده و شاعران گاه برای نشان دادن غایت تواضع یا تحقیر از عباراتی چون «شاگرد سگبان» استفاده میکردند.
جمعبندی و توضیح کامل سگبان
واژهٔ «سگبان» یک ترکیب اصیل و مرکب در زبان فارسی است که از واژهٔ سگ و پسوند «بان» (به معنای محافظ و نگهبان) تشکیل شده است. این واژه در گذشته به شغلی رسمی در دربار پادشاهان و شکارگاهها اشاره داشت که وظیفهٔ آن پرورش، مربیگری و مراقبت از سگهای شکاری بود.
در ادبیات کلاسیک فارسی، به دلیل دیدگاه سنتی نسبت به این حیوان، شغل سگبانی نمادی از پستی مرتبه و فروتنی مفرط به شمار میرفته است، با این حال ساختار دستوری آن کاملاً مشابه واژگانی چون باغبان و دژبان است. امروزه این واژه جای خود را به اصطلاحاتی مدرنتر مانند مربی سگ یا سگدار داده است.