یعنی چه
کمبضاعت به فرد، خانواده یا طبقهای از جامعه اطلاق میشود که از نظر اقتصادی در وضعیت ضعیفی قرار دارند و میزان درآمد، کالا یا سرمایهٔ آنها برای تأمین نیازهای اساسی یا رفاهی ناچیز و محدود است.
تلفظ
این واژه از دو بخش تشکیل شده است: «کم» (با فتح کاف و سکون میم) و «بضاعت» (با فتح با، صاد کشیده و کسر عین).
در جدول
کلمه «کم بضاعت» دقیقاً دارای ۷ حرف است و در طراحهای جدول به عنوان معادل واژههایی چون فقیر، ندار و تنگدست به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف افراد یا خانوارهایی با توان مالی محدود، بیشتر از اصطلاحات ساختاری مانند Low-income یا Underprivileged استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر واژه عام «فقیر»، اصطلاحاتی مانند «محدود الدخل» تعاریف امروزی و اجتماعی دقیقتری از این مفهوم ارائه میدهند.
به فارسی
این کلمه یک صفت مرکب تباری (فارسی-عربی) است که در زبان فارسی با واژگانی چون تنگدست، کمدرآمد، بیمایه و نیازمند هممعنی و مترادف است. واژه «بضاعت» ریشه عربی دارد و به معنای کالا و سرمایه است که ترکیب آن با «کم» فارسی، دارنده سرمایه اندک را معنا میدهد.
در قرآن
عین عبارت «کمبضاعت» در متن قرآن وجود ندارد؛ با این حال واژه «بِضاعَة» سه بار در سوره مبارکه یوسف (آیات ۱۹، ۶۵ و ۸۸) به کار رفته است. به ویژه در آیه ۸۸ عبارت «بِضَاعَةٍ مُّزْجَاةٍ» به معنی سرمایه اندک و ناچیز، دقیقاً مصداق و مفهوم مالی کمبضاعت بودن را بیان میکند.
جمعبندی و توضیح کامل کم بضاعت
واژه «کمبضاعت» یک صفت مرکب ساختهشده از پیشوند مقداری فارسی (کم) و اسم عربی (بضاعت) است. بضاعت در اصل به معنای تکهای از مال یا کالای تجاری است و ترکیب این دو واژه در ادبیات فارسی به کسی اشاره دارد که دارایی، توان مالی یا سرمایه اندکی برای گذران زندگی دارد و در طبقه اقتصادی ضعیف یا کمدرآمد جامعه قرار میگیرد.
این اصطلاح در متون اجتماعی و حمایتی مدرن، بار معنایی محترمانهتری نسبت به واژه «فقیر» دارد و معمولاً برای اشاره به اقشار نیازمند به حمایتهای دولتی یا عدالت اجتماعی استفاده میشود. در فرهنگهای لغت معتبر نظیر معین و دهخدا، مفاهیمی چون تهیدست، ندار و کمسرمایه برای آن ذکر شده است.
اگرچه خود این ترکیب در قرآن کریم به صورت مستقیم نیامده، مفهوم عینی آن در داستان حضرت یوسف و در قالب اصطلاح «بضاعت مزجاة» (آوردن سرمایه ناچیز و اندک توسط برادران یوسف) به زیبایی به تصویر کشیده شده است که ریشههای کاربردی این معنا را در زبان عربی و اسلامی نشان میدهد.