یعنی چه
در لهجه و گویش اصفهانی، واژه «چور» (که گاهی به صورت «چوری» نیز تلفظ میشود) دارای سه معنای عامیانه و محلی است؛ نخست به معنی جوجه کوچک و کرکی پرندگان، دوم به معنی کشرفتن، قاپ زدن یا دزدی سریع وسایل در بازی کودکان (چور کردن)، و سوم به عنوان یک اصطلاح کودکانه برای اشاره به اندام تناسلی پسربچههای نوزاد و خردسال.
تلفظ
این واژه در گویش محلی اصفهان با ضمه کشیده روی حرف اول به صورت چُور (chōr) یا در حالت متداولتر آن چُوری (chōri) تلفظ و ادا میشود.
در جدول
در مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «چور به اصفهانی» دقیقاً ۱۲ حرف دارد و پاسخ مدنظر خودِ این عبارت یا در حالتهای دیگر واژه «چوری» است.
به انگلیسی
بسته به بافت معنایی، در معنی جوجه از واژگانی مثل Chick یا Nestling و در معنی دزدی و غارت در بازی از واژگانی مانند Snatch یا Thief استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی معیار، نزدیکترین برگردانها برای معانی مختلف این واژه شامل «جوجه» (برای پرنده)، «کِشرفتن و دستبرد» (در اصطلاح بازیهای عامیانه) و «پرنده قرقاول» (در ریشه کهن و کلاسیک) میباشند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات رسمی نماد خاصی نیست، اما در فرهنگ عامه و اصطلاحات اصفهانی، کنایه و نمادی از جثه بسیار کوچک، ضعف جسمانی مفرط پس از بیماری (مثلاً در عبارت اندازه چوری شدن) یا مظلومیت و بیدفاع بودن است.
جمعبندی و توضیح کامل چور به اصفهانی
واژه «چور» یا شکل متداولتر آن «چوری» یکی از اصطلاحات اصیل و عامیانه در گویش نواحی مرکزی ایران و به ویژه لهجه اصفهانی است. این کلمه در تعاملات روزمره و محلی کاربردهای متعددی دارد که رایجترین آن اشاره به جوجههای کوچک و کرکی پرندگان است. همچنین در کنایههای اصفهانی، وقتی کسی بر اثر بیماری یا لاغری بسیار ضعیف و رنجور میشود، او را به «چوری» تشبیه میکنند.
علاوه بر معنای پرنده، این واژه در بازیهای سنتی کودکان اصفهان به معنای قاپیدن، کشرفتن ناگهانی یا غارت کردن وسیله بازی در زمان غفلت حریف به کار میرود که به آن «چور کردن» میگویند. در نهایت، کاربرد سوم و کاملاً عامیانه آن نیز جنبه اصطلاح کودکانه برای نوزادان دارد. در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «چور به اصفهانی» دقیقاً یک ساختار ۱۲ حرفی را تشکیل میدهد.